Rejimin iddiaları. Doğrulanmış gerçekler.

Dört aşamalı inkâr senaryosu

Yukarıdaki karşılaştırma tablosu, birbirinden bağımsız yalanlar yığını değildir. 1988'den bu yana toplanan resmî açıklamalar kronolojik olarak okunduğunda tekrarlanabilir bir sıra izler ve bu sırayı bilmek, okuyucuların henüz devam eden bir olay hakkında bir sonraki adımda ne söyleneceğini tahmin etmesini sağlar.

1. İnkâr (0-72 saat). Olay gerçekleşmedi; görüntüler eski, uydurma veya yurt dışında çekilmiş. Bu aşama, zaman kazanmak için internet kesintisine güvenir.
2. Suçu başkasına atma (3-14 gün). Ölümler “ayaklanmacılara”, silahlı ayrılıkçılara, İsrail veya Suudi istihbaratına ya da kurbanların kendilerine — intihar, uyuşturucu kullanımı, önceden var olan hastalık — atfedilir.
3. Kontrollü itiraf (3-12 hafta). Genellikle bir parlamento komitesi veya adli tıp kurumu aracılığıyla düşük bir resmî rakam açıklanır ve bu şeffaflığın kanıtı olarak sunulur.
4. Saymanın suç sayılması (2. aydan itibaren). İsimleri yayınlayan doktorlar, morg çalışanları, gazeteciler ve yaslı aileler ifadeye çağrılır, “sisteme karşı propaganda” ile suçlanır ve bazı durumlarda hapsedilir.

Olay bazında inkâr kalıpları

Bir iddia nasıl doğrulanır

Burada yayınlanan her doğrulanmış girdi, aynı dört testten geçer. Testler kasıtlı olarak muhafazakârdır: bunlardan herhangi birinde başarısız olan bir iddia ya tahmin olarak işaretlenir ya da dışarıda bırakılır.

• Ya adı var ya hiç. Ölü sayıları, adı, tarihi, yeri ve kaynağı olan bireylerden oluşur. İsimsiz toplu iddialar tahmin olarak raporlanır ve bu şekilde etiketlenir.
• İki bağımsız kol. Bir izleme kuruluşu artı birincil bir belge veya farklı kaynak ağlarından çalışan iki izleme kuruluşu.
• Görüntülerin kaynağı. Video, uydu görüntüleriyle coğrafi olarak konumlandırılır ve alıntılanmadan önce daha önce yayınlanıp yayınlanmadığı kontrol edilir. Tarihsiz veya yeri tespit edilemeyen görüntüler kullanılmaz.
• Tarihli ve güncellenebilir. Her rakam, en son doğrulandığı tarihi taşır. Bir izleyici bir sayıyı revize ettiğinde, giriş güncellenir ve değişiklik kaydedilir.

Fark neden önemli??

Resmi ve doğrulanmış sütunlar arasındaki mesafe istatistiksel bir merak değildir. Devletin suçun ne kadarını silmeyi beklediğinin ölçüsüdür. Uluslararası hukuka göre, devlet bir kişinin akıbetini kabul etmeyi reddettiğinde zorla kaybetme tamamlanmış olur; sahte bir ölü sayısı da aynı işlevi ölçekte yerine getirir. Doğrulanan her isim bu farkı bir kişi kapatır.

Rakamların kendisini isteyen okuyucular ölü sayısı takipçisi, aranabilir kurban veritabanı ve Metodoloji bölümündeki kaynak kurallarıyla başlamalıdır. Makine tarafından okunabilir kopyalar comparison.json ve victims.json.

Sıkça sorulan sorular

İslam Cumhuriyeti bir katliama genellikle nasıl yanıt verir?

Dört öngörülebilir aşamada: ilk 24-72 saat içinde tamamen inkâr; “ayaklanmacılara”, ayrılıkçılara veya yabancı istihbarat servislerine atıf; haftalar sonra düşük bir resmi ölü sayısının açıklanması; ve gerçek sayıyı belgeleyen gazetecilerin, doktorların ve ailelerin yargılanması veya sindirilmesi.

Bu sayfadaki doğrulanmış sütunlar nasıl onaylanıyor?

Her doğrulanmış kayıt, en az iki bağımsız kanıta dayanır: HRANA, İran İnsan Hakları veya Uluslararası Af Örgütü'nden isimlendirilmiş kurban kayıtları; hastane kayıtları, ölüm belgeleri ve sızdırılmış talimatlar gibi birincil belgeler; ve coğrafi konumlandırılmış video veya uydu görüntüleri. Yalnızca bir kanıtın bulunduğu durumda, kayıt tahmin olarak etiketlenir.

Resmi ve doğrulanmış ölü sayıları neden bu kadar farklı?

Farklı şeyleri sayıyorlar. Resmi rakamlar, devletin kaydetmeyi seçtiği ölümleri sayar; genellikle gözaltında, güvenlik gözetimi altındaki hastanelerde ölen veya aileleri ölümü doğal neden olarak kaydettirmeye zorlanan kişileri hariç tutar. Doğrulanmış sayımlar ise isimlendirilmiş bireylerden başlar ve isimsiz her raporu doğrulanmamış olarak kabul eder; bu nedenle doğrulanmış sayı bir tavan değil, bir tabandır.

Rejim açıklamaları hiçbir zaman kanıt olarak kullanılabilir mi?

Evet — aleyhe ikrar olarak. Bir devlet yayıncısı bir tutuklamayı, cenaze yasağını veya infazı doğruladığında, bu doğrulama güvenilir kabul edilir, çünkü devletin bunu uydurmak için bir teşviki yoktur. İnkarlar ise doğrulama gerektiren iddialar olarak ele alınır.

İran BM Bilgi Toplama Misyonu nedir?

BM İnsan Hakları Konseyi tarafından Kasım 2022'de, Eylül 2022'de başlayan protestolarla, özellikle kadın ve çocuklara yönelik olanlarla bağlantılı olduğu iddia edilen ihlalleri araştırmak üzere kurulan bağımsız bir uluslararası bilgi toplama misyonudur. Raporları, İran güvenlik güçlerinin cinayet, hapis, işkence, tecavüz ve zorla kaybetme dahil olmak üzere insanlığa karşı suçlar işlediği sonucuna varmıştır.