جەنگی ئێران-ئەمریکا-ئیسرائیل

جەنگی ئێران-ئەمریکا-ئیسرائیل: نابێت نرخی نەوت ژیانی ئێرانییەکان بخاتە پەراوێزەوە

شیکاریی دەستەی نووسەران · پێداچوونەوەی بۆ کراوە لە ٢٠٢٦-١٠-٢٢

سەرکوتکارییەکەی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ پێش هێرشەکانی ٢٨ی شوباتی ئەمریکا و ئیسرائیل کەوت. نابێت ڕووماڵی جەنگ، خەڵکی ئێران بکاتە پەراوێزێک بۆ نرخی نەوت، ڕێڕەوەکانی کەشتیوانی یان مشتومڕە سیاسییەکانی واشنتۆن. ئەم بەشە جیاوازی دەکات لەنێوان ڕووداوە بەڵگەدارەکان و ڕەخنەی سەرنووسەری: سەرچاوەکان ئاماژە بە چوارچێوەیەکی ئابووریی بەرچاو و تۆمەتی هاوپشتیی هەڵبژێردراو دەکەن، نەک بێدەنگییەکی بەتەواوی پێوراو لە تەواوی میدیاکاندا.

پێش جەنگ، سەرکوتکاری هەبوو

ئەو ململانێیەی بە هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ دەستی پێکرد، جیاوازە لە جەنگی حوزەیرانی ٢٠٢٥ی نێوان ئیسرائیل و ئێران. سەرکوتکارییەکەی کانوونی دووەم چەندین هەفتە پێش هێرشەکانی شوبات ڕوویدا. سەیرکردنی هەموو قوربانییەکی ئێرانی وەک دەرئەنجامی ئەو جەنگە نێودەوڵەتییەی دواتر، جیاوازییەکی بنەڕەتی دەسڕێتەوە: خەڵک پێشتر لە کاتی سەرکوتکارییەکانی حکومەتەکەی خۆیاندا کوژرابوون. [1] [2]

خەمڵاندنەکانی ئەم ئەرشیڤە ئاماژە بەوە دەکەن کە ژمارەی کوژراوانی سەرکوتکارییەکەی کانوونی دووەم زیاتر لە ٤٠,٠٠٠ کەس بووە. تۆماری قوربانییانی ئێمە بەڵگەکان کۆدەکاتەوە: هرانا (HRANA) ناسنامەی ٧,٠٠٧ ناوی پشتڕاستکردووەتەوە و هەزاران کەیسی دیکەش لەژێر پێداچوونەوەدان؛ گۆڤاری تایم (Time) ڕاپۆرتی لەسەر ٣٠,٣٠٤ حاڵەتی گیانلەدەستدان تەنها لە تۆماری نەخۆشخانەیەکی مەدەنیدا بۆ ڕۆژانی ٨-٩ی کانوونی دووەم بڵاوکردەوە؛ بەڵگەنامە دزەپێکراوە ئەمنییەکان کە لەلایەن ئێران ئینتەرناشناڵەوە پشتیان پێبەستراوە ئاماژەیان بە ٣٣,٠٠٠ تا ٣٦,٥٠٠ کەس کردووە؛ و سەرجەمی ئامارەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران و هرانا لە ٤٢,٠٠٠ کەس تێدەپەڕێت. شیکارییە سەرەتاییە دەرەکییەکان کەمتر بوون: لە ١٩ی کانوونی دووەمدا، سەنتەری لێکۆڵینەوەی ڕۆژهەڵاتی پۆڵەندا (OSW) ڕایگەیاند کە نزیکەی ١٣,٠٠٠ کوژراو خەمڵاندنێکی مامناوەندە لە کاتێکدا پچڕانی هێڵی ئینتەرنێت هێشتا بەردەوام بوو. هەر ئامارێک سەرچاوە و ڕێکەوتی خۆی لەگەڵدایە، و پچڕانی ئینتەرنێت هۆکارێکە بۆ ئەوەی ژمارەی ڕاستەقینە هێشتا لە بەرزبوونەوەدابێت، نەک هۆکارێک بۆ لەبیرکردنی قوربانییان. [2]

کاتێک ئێران دەبێتە نیشاندەری نرخ

لە ٢٨ی شوباتدا، ڕۆیتەرز شیکارییەکی بڵاوکردەوە سەبارەت بەوەی چۆن ململانێکە دەتوانێت کاریگەری لەسەر بازاڕەکانی جیهان دابنێت، هاوکات ڕاپۆرتێکی لەسەر گەورەترین قەیرانی بازاڕی نەوت لە ماوەی چەندین دەیەی ڕابردوودا بڵاوکردەوە. ڕاپۆرتی دووەم سەرنجی خستبووە سەر پەککەوتنی هەناردەکردن، نادڵنیایی و ئەگەری بەرزبوونەوەی نرخەکان. لە ٥ی ئازاردا، ڕاپۆرتێکی دیکەی ڕۆیتەرز تاوتوێی خەمڵاندنەکانی گۆڵدمان ساکسی کرد سەبارەت بە کاریگەرییەکان لەسەر هەڵاوسان و گەشەی جیهانی. ئەمانە نموونەی بەرجەستەی ڕوانگەیەکی ئابوورین لە ڕووماڵکردنی جەنگدا، نەک بەڵگەی ئەوەی کە ڕۆیتەرز یان میدیاکان بە گشتی دەستبەرداری ڕووماڵکردنی دۆخی هاووڵاتییانی مەدەنیی ئێران بووبن. [1] [3] [4]

نەوت، کەشتیوانی، هەڵاوسان و خەرجییەکانی بژێوی، بابەتگەلێکی ڕەوان: پەککەوتنی ئابووری زیانیش بە خەڵکی ئاسایی دەگەیەنێت. نیگەرانیی سەرنووسەر ئەوەیە کە کاتێک ئەو ڕوانگەیە دەبێتە گێڕانەوەی باڵادەست بۆ دۆخی ئێران، چ ڕوودەدات. لەو کاتەدا وڵاتەکە وەک مەترسییەک بۆ سەر دابینکردنی وزە وێنە دەکرێت؛ خەڵکەکەشی زیاتر وەک سەرچاوەی ناسەقامگیری دەردەکەون. خێزانەکان لە کاتی گەڕان بەدوای دەستبەسەرکراوەکانیاندا، ڕزگاربووانی تەقەکردنەکان و داواکارییەکان بۆ لێپرسینەوە ڕەنگە لەبەرچاو ون ببن، تەنانەت لە کاتێکدا کە ئەوان کرۆکی ڕاستەقینەی چیرۆکەکەن. [3] [4] [6]

ئەم ئەرشیڤە ژماردنێکی سیستماتیکی بۆ کاتی پەخشکردن، لاپەڕەی یەکەمی ڕۆژنامەکان یان پۆستەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان پێش و پاش ٢٨ی شوبات ئەنجام نەداوە. کەواتە بانگەشەی ئەوە ناکات کە سەلماندبێتی ڕووماڵی جەنگ یان نەوت جێگەی ڕووماڵی ناڕەزایەتییەکانی لە تەواوی میدیاکاندا گرتووەتەوە. ڕەخنە سنووردار و شیاوی بەرگرییەکە ئەوەیە کە ڕووماڵکردنێک کە لەسەر بازاڕەکان یان ستراتیژی سەربازی چڕبووبێتەوە، پێویستی بە گێڕانەوەیەکی هاوتەریب هەیە دەربارەی ئەو خەڵکەی لەژێر سایەی سەرکوتکاری و جەنگدا دەژین. نابێت گۆڕانی ئەجێندای هەواڵەکان ببێتە لێخۆشبوونێک بۆ پێشێلکارییەکانی پێشوو.

هاووڵاتییانی مەدەنیی ئێران لەژێر بۆردومانەکاندا

ئێرانییەکان لە خودی جەنگەکەشدا زیانیان پێگەیشت. لە پوختەیەکی دوو هەفتەییدا کە لە ١٣ی ئازاردا بڵاوکرایەوە، ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هرانا (HRANA) ٤,٧٦٥ قوربانیی مرۆیی (کوژراو و بریندار، مەدەنی و سەربازی) تۆمارکرد، لەنێویاندا ٢٠٥ منداڵ، زیانگەیاندن بە ٢٠ نەخۆشخانە و ٣٦ قوتابخانە، و لانیکەم ٣.٢ ملیۆن کەسی ئاوارەی ناوخۆیی. لە هەمان ماوەدا، هرانا ٢٠٣ دەستبەسەرکردنی لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە لە ناوخۆی ئێران تۆمارکرد: سەرکوتکاری لە کاتی هێرشکرانە سەر وڵاتەکەدا نەوەستا. [9]

ئەم ئامارانە کۆی گشتیی بەردەوامی بەروارکراوی هرانان، نەک ژمارەی کۆتایی، و چاودێران و وەزارەتەکانی دیکە ئاماری جیاوازیان بڵاوکردووەتەوە. هاووڵاتییانی مەدەنی کە بە هێرشە دەرەکییەکان کوژراون و خۆپیشاندەرانیش کە بە دەستی دەوڵەتەکەی خۆیان کوژراون، هەردوولایان قوربانین؛ دەبێت بە جیا هەژمار بکرێن و نابێت هیچ کام لەو دوو گرووپە بۆ سڕینەوە و بێبایەخکردنی ئەوی دیکە بەکاربهێنرێت. [9]

دوای ئاگربەست: مانشێتەکانی هورمز، پەتی سێدارە لە ناوخۆدا

لە ١٥ی حوزەیراندا ڕۆیتەرز هەواڵی ڕێککەوتنێکی سەرەتایی نێوان ئەمریکا و ئێرانی بڵاوکردەوە بۆ درێژکردنەوەی ئەو ئاگربەستە لەرزۆکەی لە نیساندا ڕاگەیەندرا و بەڵێنی کردنەوەی گەرووی هورمزی تێدابوو؛ هەمان ڕاپۆرت ئاماژەی بە دابەزینی نرخی نەوت کرد بۆ نزمترین ئاستی لە ماوەی سێ مانگدا. تا ٢٢ی ئەیلوول ڕۆیتەرز ڕاپۆرتی لەسەر پێشنیارێکی بەرپرسێکی ئێرانی دەدا بۆ کردنەوەی گەرووەکە لە ماوەی حەوت ڕۆژدا ئەگەر واشنتۆن گوشارە سەربازییەکانی کەمبکاتەوە و گەمارۆی سەر بەندەرەکانی ئێران هەڵبگرێت. دیسانەوە دیپلۆماسی و کەشتیوانی بوونەوە بە چوارچێوەی سەرەکیی زۆربەی هەواڵەکانی پەیوەست بە ئێران. [10] [11]

لە هەمان ئەو مانگانەدا، دەسەڵات سەرکوتکارییەکەی کانوونی دووەمی گۆڕی بۆ شەپۆلێکی لەسێدارەدان. ڕێکخراوی چاودێریی مافەکانی مرۆڤ (Human Rights Watch) لە ١٠ی ئەیلوولدا ڕایگەیاند کە دەسەڵاتداران لە نێوان ١٨ی ئازار تا کۆتایی ئابی ٢٠٢٦دا، ٢٩ سزای لەسێدارەدانی پەیوەندیدار بە ناڕەزایەتییەکانیان ڕاگەیاندووە، کە هەندێکیان مێرمنداڵی تەمەن ١٨ و ١٩ ساڵ بوون و هەندێکیشیان لە شوێنی گشتیدا جێبەجێ کراون. لە ٥ی تشرینی یەکەمدا ئێران ئینتەرناشناڵ هەواڵی لەسێدارەدانی دوو خۆپیشاندەری دیکەی کانوونی دووەمی بە ناوەکانی عەلیڕەزا سپاهی و عەلیڕەزا ڕەئیسی لە زیندانی دەستگەردی ئەسفەهان بڵاوکردەوە، کە بەوەش ژمارەی لەسێدارەدراوانی کەیسی مەیدانی عەلیخانی گەیشتە حەوت کەس. [12] [13]

هەنگاو لە ٩ی ئۆکتۆبەردا ڕاپۆرتی دا کە لانیکەم ١٠٦ کەس لەوانەی لە کاتی ناڕەزایەتییەکانی کانوونی دووەمدا دەستبەسەر کرابوون سزای لەسێدارەدانیان بەسەردا سەپێنراوە، ٣٥ کەسیان پێشتر لەسێدارە دراون و ٦٣ کەسیش لە مەترسییەکی جیددیدان. لێبوردنی نێودەوڵەتی، لە ١٣ و ١٦ی ئۆکتۆبەردا، رایگەیاند کە لانیکەم ٣٤ کەس بە شێوەیەکی سەرەڕۆیانە لە پەیوەندی لەگەڵ ڕاپەڕینەکەدا لەسێدارە دراون، ئەوەش دوای دادگاییکردنی نادادپەروەرانە و ژێر ئەشکەنجە، کە پێنج کەسیان تەنیا لە ماوەی یەک هەفتەدا بووە، هەروەها دادگای باڵا لانیکەم ٢٠ سزای لەسێدارەدانی دیکەی پەسەند کردووە. ژمارەکان لە نێوان ڕێکخراوەکان و بەپێی بەروارەکان جیاوازن؛ بەڵام هەموویان باس لە هەڵمەتێکی لەسێدارەدانی خێرا و چڕ دەکەن. [14] [15] [16]

لەسێدارەدانەکان تەنیا لە کەیسی خۆپیشاندانەکاندا نەوەستان. هەنگاو تەنیا لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٦دا لانیکەم ٦٨ لەسێدارەدانی تۆمار کردووە کە دووانیان لە شوێنی گشتی بوون، هەروەها لە سەرەتای ساڵەوە ٦٠٤ لەسێدارەدانی تۆمار کردووە. کاتێک دانوستانەکانی ئاگربەست و هاتووچۆی کەشتییە نەوتهەڵگرەکان دەبنە سەردێڕی سەرەکیی هەواڵەکان دەربارەی ئێران، مەترسیی ئەوە هەیە ئەم زیندانییانە بە بێدەنگی و دوور لە سەرنجی نێودەوڵەتی لەسێدارە بدرێن. [17]

هاوپشتیی هەڵبژێردراو: ڕەخنە لە بەشێک لە چەپی ڕۆژئاوا

گال بێکەرمان لە وتارەکەیدا لە ١٦ی کانوونی دووەم بە ناونیشانی «بێدەنگیی چەپ لەسەر ئێران»، باسی لە هەستی ناپاکی لێکراوی لەلایەن ئێرانییە تاراوگەنشینەکانەوە کرد بەرامبەر بە هەندێک لە بەشەکانی چەپی ئەمریکی. ئەمە گێڕانەوەیەکی پشتڕاستکراوەیە لە نائومێدی ئەوان، نەک دەرئەنجامێکی ئاماری بۆ هەموو ڕێکخراو یان شرۆڤەکارێکی چەپ. ئەم وتارە سکاڵایەکی ڕاستەقینە دەخاتە ڕوو: هەندێک لە ئێرانییەکان پێیان وابوو خەباتەکەیان لەبری ئەوەی وەک هاوپشتی لەگەڵ ئەوانەی ڕووبەڕووی کۆماری ئیسلامی دەبنەوە لێکبدرێتەوە، زیاتر لە چوارچێوەی دژایەتیکردنی دەسەڵاتی ئەمریکادا دەبینرێت. [5]

ئەرکی سەرەکیی نووسینەکە ڕوونە: نابێت ڕەخنەگرتن لە کردەوە سەربازییەکانی ئەمریکا یان ئیسرائیل ببێتە هۆی کەمکردنەوە و پشتگوێخستنی کوشتارەکانی هێزە ئەمنییەکانی ئێران. لێکدانەوەی هەموو ناڕەزایەتییەکی دژە دەسەڵات بە دەستێوەردانی دەرەکی، دەستپێشخەری و ئیرادەی سیاسی لە خۆپیشاندەران دەسەنێتەوە. هەروەها دژایەتیی کۆماری ئیسلامی بۆ واشنتۆن نابێتە هۆی ئەوەی زیندانەکان، لەسێدارەدانەکان و توندوتیژییەکانی دژی خۆپیشاندەران شایەنی لێپرسینەوە و سەرنج نەبن. دژە ئیمپریالیزم نابێتە جێگرەوەیەک بۆ گوێگرتن لەو کەسانەی لە ناوخۆدا ڕووبەڕووی سەرکوتکردن دەبنەوە.

شیرین عیبادی دوای دەستپێکردنی جەنگەکە، ڕەخنەیەکی هاوشێوەی تایبەت بە ئەورووپای ئاراستە کرد. ئێران ئینتەرناشناڵ لە ١٥ی نیساندا ڕاپۆرتی دا کە ناوبراو بە کۆمیتەیەکی پەرلەمانی ئەورووپای ڕاگەیاندووە ململانێیەکی جیاواز لە نێوان حکومەتی ئێران و گەلەکەیدا هەیە کە هەرگیز ئاگربەستی بەخۆیەوە نەدیوە. ئەو حکومەتە ئەورووپییەکانی تۆمەتبار کرد بەوەی چاویان لە تاوانەکانی دەسەڵات پۆشیوە. ئەم ڕەخنەیە هیی خودی خۆیەتی و پەیوەندی بە وەڵامدانەوەی حکومەتەکانەوە هەیە؛ نابێت وەک ڕاپرسییەک لەسەر میدیا چەپەکان لێکبدرێتەوە. [6]

دژایەتیکردنی جەنگ و دژایەتیکردنی سەرکوتکردن یەکدەگرنەوە

نموونە پێچەوانەکان گرنگن. وتاری دەستەی نووسەرانی گاردیان لە ٩ی کانوونی دووەمدا بە ڕوونی باسی لە دەسەڵاتێکی دڕندە و سەرکوتکارییەکانی کرد، هاوکات هۆشداریشی دا کە هەڕەشەکانی دۆناڵد ترەمپ بۆ دەستێوەردان یارمەتیی هاووڵاتییانی مەدەنی نادات. لە وتارێکی ١ی ئازار لە ڕۆژنامەی The Nation، سینا تووسی باسی لە دەنگەکانی کۆمەڵگەی مەدەنیی ئێران کرد کە سەرکوتی بەکۆمەڵی کانوونی دووەمیان ئیدانە دەکرد و هاوکات پەرەسەندنی سەربازیی دەرەکیشیان ڕەت دەکردەوە. ئەم سەرچاوانە پێچەوانەی ئەو دەنگۆیە گشتییەن کە دەڵێت هەموو ڕەخنەگرانی چەپ یان دژە جەنگ چاویان لە کوشتارەکان پۆشیوە. [7] [8]

ئێرانییەکان بە یەک دەنگی سیاسی نادوێن. هەندێکیان لایەنگریی گوشاری دەرەکین؛ هەندێکی دیکە دەستێوەردانی سەربازی ڕەت دەکەنەوە و هاوکات داوای گۆڕانکاریی دیموکراتیک دەکەن. هیچ کام لەم دوو بۆچوونە بەرپرسیارێتیی ڕژێم لە سەرکوتکردندا ناشارێتەوە، هەروەها گیانلەدەستدانی هاووڵاتییانی مەدەنیش بەهۆی هێرشە دەرەکییەکانەوە ڕەوا ناکات. پێوەرەکە لێرەدا نەگۆڕە: ناوهێنانی قوربانییان، دیاریکردنی ئەوانەی زیانیان پێگەیاندوون، پاراستنی بەڵگەکان و گوێگرتن لە داواکارییەکانی خەڵکی ئێران بەبێ ئەوەی ناچار بکرێن لە نێوان دەسەڵاتی سەرکوتکاری ناوخۆیی و جەنگی دەرەکیدا یەکێکیان هەڵبژێرن. [8] [6]

ڕووماڵی جەنگ: سەرچاوەکان و تۆماری خوێندنەوە

1. ڕۆیتەرز — گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران چۆن دەتوانن بازاڕەکانی جیهان بگۆڕن — ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦. ڕاپۆرتی هاوکات لەسەر هێرشەکان و سیناریۆکانی بازاڕ؛ نەک ڕاپرسییەکی ڕووماڵی میدیایی.
2. OSW — سەرکوتی دڕندانەی ناڕەزایەتییەکان لە ئێران — ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. شیکارییەکە خەمڵاندنێکی بەرزتر لە کەیسە پشتڕاستکراوەکان و ڕاپۆرتە لەژێر پێداچوونەوەکان جیا دەکاتەوە؛ ژمارەکان کاتین و ئاماری کۆتایی نین.
3. ڕۆیتەرز — جەنگی ئێران بازاڕی نەوت دەخاتە گەورەترین قەیرانەوە لە ماوەی چەندین دەیەی ڕابردوودا — ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦. داڕشتنەوەی هەواڵە ئابوورییەکان سەبارەت بە پەککەوتنی هەناردەکردن و مەترسییەکانی سەر نرخەکان.
4. ڕۆیتەرز — گۆڵدمان: ئابووریی جیهان لە سایەی پەرەسەندنی ململانێکان لە ئێران ڕووبەڕووی تاقیکردنەوەی هەڵاوسان و گەشەکردن دەبێتەوە — ٥ی ئاداری ٢٠٢٦. ڕاپۆرتکردنی پێشبینییە مەرجدارەکانی شرۆڤەکاران، نەک دەرئەنجامە یەکلاکراوە ئابوورییەکان.
5. گال بێکەرمان، زە ئەتلانتیک — بێدەنگیی چەپ لە ئاست ئێراندا — ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. سەرنج و لێدوانی گواستراوە سەبارەت بە تێڕوانینی تاراوگەنشینان. ڕەنگە دەستڕاگەیشتن پێویستی بە بەشداریکردن بێت.
6. ئێران ئینتەرناشناڵ — عیبادی، هەڵگری خەڵاتی نۆبڵ ڕەخنە لە بێدەنگیی ئەورووپا بەرامبەر بە سەرکوتکارییەکانی ئێران دەگرێت — ١٥ی نیسانی ٢٠٢٦. ڕاپۆرتکردنی شایەتیدان لە لیژنەکەدا؛ تۆمەتەکانی بێدەنگی ڕەخنەکانی خودی عیبادین.
7. ڕوانگەی ڕۆژنامەی گاردیان لەسەر ناڕەزایەتییەکانی ئێران: تاکتیکە کۆنەکانی سەرکوتکردن ڕووبەڕووی گوشاری نوێ دەبنەوە — ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. وتارێکی سەرنووسەرە کە سەرکوتکارییەکان مەحکووم دەکات و هاوکات هۆشداری دەدات لە دەستێوەردان.
8. سینا تووسی، زە نەیفن — ئەو دەنگە ئێرانییانەی کە ئەمریکا نایانبیستێت — ١ی ئاداری ٢٠٢٦. وتارێکی ڕا دەربڕینە کە دیدگای ئێرانییە دژە-دەسەڵاتگەرایی و دژە-جەنگەکان دەخاتە ڕوو، نەک ڕاپرسییەکی بێلایەنانەی هەموو بۆچوونە جیاوازەکانی ئێران.
9. هرانا — کورتەیەکی ئاماری لەگەڵ کۆتاییهاتنی هەفتەی دووەمی شەڕ لە ئێران — ١٣ی ئاداری ٢٠٢٦. کۆی گشتیی ئامارەکان کوژراوان و برینداران، مەدەنی و سەربازی لەخۆدەگرێت؛ ئامارێکی کۆتایی نییە.
10. ڕۆیتەرز — ئەمریکا و ئێران ڕێککەوتنی ئاگربەست واژۆ دەکەن، وردەکارییەکان بە ناڕوونی ماونەتەوە — ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦. ڕێککەوتنێکی سەرەتاییە؛ لە کاتی بڵاوکردنەوەدا هێشتا وتووێژ لەسەر ئاگربەستی هەمیشەیی نەکراوە.
11. ڕۆیتەرز — ئێران ئامادەیە گەرووی هورمز بکاتەوە ئەگەر ئەمریکا گوشارە سەربازییەکانی کەم بکاتەوە و گەمارۆکە هەڵبگرێت — ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦. ڕاپۆرتکردنی پێشنیازە مەرجدارەکەی بەرپرسێکی باڵای ئێران.
12. هیومان ڕایتس وۆچ — ئێران: بەردەوامیی هەڵمەتی ناڕەوای لەسێدارەدانی خۆپیشاندەران — ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦. ژماردنی ئەو لەسێدارەدانانەی لە ١٨ی ئادارەوە تا کۆتایی ئابی ٢٠٢٦ ڕاگەیەندراون.
13. ئێران ئینتەرناشناڵ — دوو خۆپیشاندەری دیکەی مانگی کانوونی دووەم لە ئێران لەسێدارە دران — ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦. ئاماژە بە هەنگاو، هرانا و پشتڕاستکردنەوەی میزان، دەزگای سەر بە دەسەڵاتی دادوەری دەکات.
14. هەنگاو — ١٠٦ سزای لەسێدارەدان دژی دەستبەسەرکراوانی ناڕەزایەتییەکانی کانوونی دووەم، کە ٣٥ کەسیان پێشتر لەسێدارە دراون — ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦. ئاماری پشتڕاستکراوەی هەنگاو تا ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦.
15. لێبوردنی نێودەوڵەتی — پێنج لەسێدارەدانی سەرەڕۆیانەی پەیوەندیدار بە ناڕەزایەتییەکان لە ماوەی یەک هەفتەدا — ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦. بەیاننامەیەکی بەپەلە؛ ئامارەکان هی ڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتین لە کاتی بڵاوکردنەوەدا.
16. لێبوردنی نێودەوڵەتی — مەترسیی لەسێدارەدانی دەستبەجێی پەیوەندیدار بە ناڕەزایەتییەکان دوای دادگاییکردنی نادادپەروەرانە — ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٦. ڕاپۆرتی لەسێدارەدانی لانیکەم ٣٤ کەس و پەسەندکردنی لانیکەم ٢٠ سزای لەسێدارەدان دەدات.
17. هەنگاو — ئێران لە مانگی ئەیلوولدا ٦٨ زیندانیی لەسێدارە داوە کە دووانیان لەبەرچاوی گشتیدا بووە — ٢ی ئۆکتۆبەری ٢٠٢٦. تەواوی لەسێدارەدانەکان، نەک تەنیا کەیسەکانی پەیوەندیدار بە ناڕەزایەتییەکان.