هۆلۆکۆستی ئێران

قوربانیانی خۆپیشاندانەکانی ئێرانی 2026: ناو، ڕووخسار، چیرۆک

قوربانییە ناوبراوەکانی هەڵمەتی سەرکوتکردنی ئێرانی 2026 — وێنە، تەمەن، شارۆچکەی لەدایکبوون و چیرۆکی خۆپیشاندەران کە لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە کوژراون.

بەشی 3 · ناوەکان، نەک ژمارەکان

ڕووخساری مردووەکان.

هەر یەک لەم کەسانە ژیانێکی تاک بوون لە ناو ژمارەی زیاتر لە چل هەزار کەس کە لە دوو شەوی هێرشەکان و ڕاپەڕینی بەرفراوانی ژن، ژیان، ئازادی کوژراون. دەوڵەت حەزی دەکرد بە ژمارە هەژمار بکرێن؛ لێرەدا ناسراون.

ئاگادارکردنەوەی ناوەڕۆک. وێنەکانی خوارەوە قوربانیانی کوشتنی دەوڵەت، لەسێدارەدانی گشتی و گۆڕە کۆمەڵییەکان نیشان دەدەن. ئەم وێنانە وێنەی بەڵگەنامەیی ڕۆژنامەگەرییە لە ڕۆژنامە نێودەوڵەتییە سەربەخۆکان، ویکیمیدیا کۆمەنز، ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران و ڕێکخراوی چاودێری مافی مرۆڤ، بۆ ئەوەی مردووەکان وەک چەمکێکی ڕەها نەمێنن.

خوار ٢٣ ساڵ · لە ڕاپەڕینی ٢٠٢٦دا کوژراون

نموونەیەک لە مردووان کە تەمەنیان ٢٣ ساڵ نەبووە.

ئەمە نموونەیەکە، نەک لیستی تەواوی قوربانییانی خوار ٢٣ ساڵ: زۆربەی مردووان هێشتا نەناسراون، و زۆرێک لە خێزانەکان هەڕەشەی لێکراوە یان بێدەنگ کراون. ئەو ٢٩٠ وێنەیەی لێرەدا نیشاندراون قوربانییە گەنجەکانن کە ناو و وێنەکانیان پشتڕاست کراوەتەوە و ئازاد کراوە، و وێنەکانیان بە پلەیەکی ڕوون بوونە کە بڵاو بکرێنەوە. ناو، تەمەن، شار و ڕێکەوتی مردن لە تۆماری قوربانیان لە iranprotests.com، کە لەگەڵ پەڕگە تاکەکەسییەکانی پشکنینی هەڵسەنگێنراوە.

کوژراوەکان، بە ناو

299 کەس لە سەرکوتی ئێرانی 2025–26 کوژران، ناو و تەمەن و شاری ھەموویان لە ئەرشیڤی قوربانییەکانی BBC News Persian تۆمارکراوە و بە شایەتیی خێزان و ڕاپۆرتی مافی مرۆڤ پشتڕاستکراوەتەوە. ئەمە نموونەیەکە، نەک تۆماری تەواو: زۆربەی کوژراوەکان تا ئێستا نەناسراون و زۆرێک لە خێزانەکان ترسێنراون بۆ بێدەنگی. وێنەکان وێنەی خێزانن بۆ مەبەستی دۆکیومێنتی بڵاوکراونەتەوە.

سەرچاوە: ئەرشیڤی قوربانییەکانی BBC News Persian.

Verified executions · spring 2026

Names the regime tried to bury.

Q: Who are the named victims of Iran's 2022 uprising?

  • Sasan Azadvar — young protester from Isfahan, arrested over the January 2026 protests, hanged at Isfahan Central Prison on 30 April 2026؛ دەیەمین خۆپیشاندەر کە لە ماوەی ٤٢ ڕۆژدا لە سێدارە دراوە. سەرچاوە: ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران، ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦.
  • ئەمیرحوسێن حاتەمی، ١٨ ساڵ — خوێندکاری دیزاینی پیشەسازی لە زانکۆی تاران، لە سێدارە درا لە ٢ی نیسانی ٢٠٢٦؛ دەسەڵاتداران بەردەوام بوون لە ڕێگرتن لە گەڕاندنەوەی تەرمەکەی بۆ خێزانەکەی چەند ڕۆژێک دواتر. سەرچاوە: ئێرانی ئینتەرناشناڵ، نیسانی ٢٠٢٦.
  • محەممەدئەمین بیگلەری و شاهین واهیدپەرەست کەلور — پێکەوە تاوانباران لە دۆسیەی بنکەی بەسیجی مەحموود کاوە، لە سێدارە دران لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٦. سەرچاوە: ئێرانی ئینتەرناشناڵ.
  • عەلی فهیم — هەمان دۆسیە، لە سێدارە درا لە ٦ی نیسانی ٢٠٢٦; ئەبولفەزڵ ساڵەحی سیاوەشانی بە سزای مردن لە هەمان گروپدا تاوانبار کرا. سەرچاوە: ئێرانی ئینتەرناشناڵ.
پۆرترەیتەکان · خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٦ و لە سێدارەدانەکان

ئەو ڕوخسارانەی کە ڕژێم هەوڵی سڕینەوەیان دا.

Q: بۆچی ئەم ماڵپەڕە وێنەی هەر قوربانییەکی ناودار بڵاو دەکاتەوە؟

چوار کەس لەوانەی لە پەیوەندی بە ڕاپەڕینی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ لەسێدارە دران، لە کاتی ئیعدامدا لە تەمەنی ٢٢ ساڵ کەمتر بوون. هەریەکەیان لە ڕۆژانی یەکەمی ناڕەزاییەکاندا دەستگیر کران، لە دادگایەکی داخراودا دادگایی کران و لە ماوەی چەند مانگێکدا ئیعدام کران.

کەسانی خوار ٢٢ ساڵ کە لە پەیوەندی بە ڕاپەڕینی ٢٠٢٦ ئیعدام کران، کانوونی دووەم–ئەیلولی ٢٠٢٦.
ناوتەمەنڕێکەوتی ئیعدامشوێنتاوانبارکردن
Saleh Mohammadi1919 Mar 2026QomMoharebeh
Amirhossein Hatami182 Apr 2026Tehran / Ghezel Hesar, KarajMoharebeh
Sasan Azadvar Jonaqani2130 Apr 2026Dastgerd Prison, IsfahanMoharebeh
Arvin Kheirkhah201 Aug 2026Shahrud Prison, SemnanMoharebeh
ساڵەح محەممەدی، زۆرانبازی تەمەن ١٩ ساڵی هەڵبژاردەی نیشتمانی کە لە مانگی مارسی ٢٠٢٦ لە ئێران لە سێدارە درا.
ساڵح محەممەدی، ١٩ ساڵ، لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٦ لە قوم دا شەنەق کرا.

ساڵح محەممەدی، ١٩ ساڵ

ئەعدام کرا ١٩ی ئازاری ٢٠٢٦ · قوم
تاوان محاربە — تۆمەتی کوشتنی دوو ئەفسەری پۆلیس لە شاری نەبوت لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ٨ی کانوونی دووەم.

زۆرانبازێکی تیپی نیشتمانی، لە هەفتەی یەکەمی ڕاپەڕین دەستگیر کرا و لەگەڵ مەهدی قاسمی و سەعید داودیدا شەنەق کرا. دادگاییکردنەکەی بە دەرپەڕی کراوە؛ خێزانەکەی پێشوەختە لە ڕۆژی ئەعدامەکە ئاگادار نەکرابوون. کەیسی تەواوی لەسەر پەڕەی یادبودەکەی.

سەرچاوەکان: بی بی سی نیوز · سی بی ئێس نیوز

ئەمیرحوسێن حاتەمی، مۆسیقاژەنێکی تەمەن ١٨ ساڵ کە لە مانگی ئەپریلی ٢٠٢٦ لە ئێران لە سێدارە درا.
ئەمیرحوسێن حاتەمی، ١٨ ساڵ، لە ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ ئەعدام کرا.

ئەمیرحوسێن حاتەمی، ١٨ ساڵ

ئەعدام کرا ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ · تاران — هەنگاو و ئەمنیستی نێودەوڵەتی ئەعدامەکە لە زیندانی قەزڵ حەسار، کەرەج دادەنێن
تاوان محاربە — چوونە ناو و ئاگرتێبەردانی شوێنێکی سەربازی قەدەغەکراو (بنکەیەکی بەسیج).

مۆسیقاژەنێک، لە کانوونی دووەم دەستگیر کرا و لە ماوەی یازدە هەفتەدا ئەعدام کرا، یەکەم کەس لە پێنج گەنجی کە لە پێنج ڕۆژدا شەنەق کران. تەمەنی لەلایەن ڕاگەیاندنی دادوەرییەوە ١٨ ساڵ و لەلایەن هەنگاوەوە ١٩ ساڵ ڕاگەیەندراوە؛ هەردوو ژمارەکە لێرەدا تۆمار کراون نەک یەکخراون. ببینە پەڕەی یادبودەکەی.

سەرچاوەکان: ڕۆیتەرز · هەرانا · ئەمنیستی نێودەوڵەتی

ساسان ئازادڤەر جۆناقانی، ٢١ ساڵ، لە مانگی ئەپریلی ٢٠٢٦ لە ئەسفەهان لە سێدارە درا.
ساسان ئازادڤەر جۆناقانی، ٢١ ساڵ، لە زیندانی دەستگەرد، ئەسفەهان شەنەق کرا.

ساسان ئازادڤەر جۆناقانی، ٢١ ساڵ

ئەعدام کرا ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦ · زیندانی دەستگەرد (ناوەندی ئەسفەهان)
تاوان محاربە — بەردئاژێتن و هەوڵی ئاگرتێبەردانی ئۆتۆمبێلێکی پۆلیس.

دەیەمین خۆپیشاندەر کە لە ماوەی ٤٢ ڕۆژدا شەنەق کرا. چاودێران هیچ بەڵگەیەکی سەربەخۆی نەبینیوە جگە لە دانپێدانانێک؛ ئەو کردارانەی کە بەرامبەری دەکرێن تاوانی سامانن کە وەک جەنگ لە دژی خودا ڕاگیراون. ببینە پەڕەی یادبودەکەی.

سەرچاوەکان: هەرانا · ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران

هیچ وێنەیەکی ئەروین خێرخواه لەلایەن خێزانەکەی یان چاودێرانی ڕاپۆرتکەری ئەعدامەکەیەوە بڵاو نەکراوەتەوە. تۆمارەکە لێرەدا تەنها دەقییە نەک بە وێنەیەکی پشتڕاستنەکراو ڕازێندرابێت.

ئەروین خێرخواه (خێرخواهان)، ٢٠ ساڵ

ئەعدام کرا ١ی ئابی ٢٠٢٦ · زیندانی ناوەندی شاهرود، پارێزگای سمنان
تاوان محاربە — لە ڕاپەڕینی کانوونی دووەم دەستگیرکرا.

حەوت مانگ دوای دەستگیرکردنی لە سێدارە درا، تەنیا دوای ڕووداوەکە خێزانەکەی ئاگادار کرانەوە. ئێچ ئاڕ ئێن ئەی، هەنگاو، ئێران ئینتەرناشناڵ و ڕووداو تەمەنی بە ٢٠ ساڵ ڕاگەیاندووە؛ ئاڕ ئێف ئی/ئاڕ ئێڵ ١٩ ساڵ ڕاپۆرت دەکات. هێشتا پەڕەی یادکردنەوەی لەم ماڵپەڕەدا نییە؛ پەڕگەی کەیس بە چاوەڕوانی بەڵگەنامەی زیاتر کراوە دەمێنێتەوە.

سەرچاوەکان: هەرانا · ئاڕ ئێف ئی/ئاڕ ئێڵ · هەنگاو

ئەمە نهۆمێکە، نەک کۆی گشتی. دوازدە کەسی دیکە لە هەمان ماوەدا لە سێدارە دران — لە نێویاندا محەممەد ئەمین بیگلەری، عەلی فەهیم، ئەبولفەزل ساڵحی سیاوشانی، شەهین واهیدپەرەست کەلور، عەرفان ئەسفەندیاری و عەبدولفەزل سەپاهی بادجانی — لەلایەن چاودێرانەوە بە گەنج وەسف کراوە بەڵام تەمەنیان لەلایەن دوو سەرچاوەی سەربەخۆوە پشتڕاست نەکراوەتەوە، بۆیە لە سەرەوە هەژمار نەکراون. ئەمنیستی نێودەوڵەتی لە شوباتی ٢٠٢٦ ڕاپۆرتی دا کە منداڵان لە نێو ٣٠ کەسدا بوون کە لە مەترسی سزای سەرەوەدا بوون لە دادگاییکردنی خێرای ڕاپەڕیندا. هەر کەیسییەک لێرەدا لە لیستی تەواوی لە سێدارەدراوەکانی ناڕەزایەتی.

دۆسیەی تەواوی کەیسەکان و سەرچاوەکان

وێنەکان بە ڕێزەوە لەلایەن خێزانەکان و ڕۆژنامەگەرییە سەربەخۆ نێودەوڵەتییەکان و یەکەکانی پشتڕاستکردنەوەی ئێران ئینتەرناشناڵ (جاودنامان) پێشکەش کراون، بۆ مەبەستی ڕاپۆرتکردنی بەڵگەنامەیی و مافی مرۆڤ بەکارهێنراون.

وێنەیەک کە لەگەڵ ڕاپۆرتی ناوەندی مافی مرۆڤی ئێراندا هاتووە سەبارەت بە کوژرانی زیاتر لە ٢٠٠ خوێندکاری قوتابخانە لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە لە ڕاپەڕینی ٢٠٢٦دا.
زیاتر لە ٢٠٠ خوێندکاری قوتابخانە لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە لە ماوەی ڕاپەڕینەکەدا کوژراون — ناوەندی مافی مرۆڤ لە ئێران، شوباتی ٢٠٢٦.
لە ئەرشیڤی قوربانییە پشتڕاستکراوەکان · کانوونی دووەمی ٢٠٢٦

کچ و کوڕەکان.

Q: لە ڕاپەڕینی ٢٠٢٢ی ئێراندا چەند منداڵێک کوژران؟

یەکەکانی پشتڕاستکردنەوەی ڕۆژنامەوانی سەربەخۆ زیاتر لە ٣٠٠ کەسی کوژراوی ناساندووە لە خۆپیشاندانەکانی ڕێبەندانی ١٤٠٤ (کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥–کانوونی دووەمی ٢٠٢٦). هەڵبژاردەی خوارەوە جەخت لەسەر ئەو ژنان، کچان و قوربانییە گەنجانە دەکاتەوە کە ناسنامەیان بە ناو، ڕێکەوت و شوێنی مردن پشتڕاست کراوەتەوە. وێنەکان لەلایەن خێزانەکان و ئەرشیفە سەرنووسەرییەکانەوە پارێزراون و لێرەدا بە چاوەڕوانی ڕەزامەندی بڵاونەکراونەتەوە.

ژن و کچ

  • ئەیناز ڕەحیمی، ١٣ ساڵ — خوێندکاری قوتابخانە، لە نەجەفاباد، ئەسفەهان کوژرا.
  • غەزال جانقوربان، ١٥ ساڵ — خوێندکاری قوتابخانە، لە ئەسفەهان لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ بە سێ فیشەکی زیندوو کوژرا.
  • سەتارە ڕەفیعی، ١٩ ساڵ — لە تارانپارس، ڕۆژهەڵاتی تاران، لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ بە تەقە کوژرا.
  • پارنیا خەلەجی، ٢١ ساڵ — بە تەقە لە باشووری مەهراباد، تاران، لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ کوژرا.

منداڵ و هەرزەکاران

  • ئەبولفەزڵ وەحیدی، ١٣ ساڵ — لە گەروو تەقەی لێکرا لە نازیاباد، تاران، لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦.
  • ئەبولفەزڵ نەورۆزی، ١٥ ساڵ — فێرخوازی میکانیک، لە مەشهەد لە ٨ی کانوونی دووەم کوژرا.
  • ئەمیرمحەمەد سەفەری، ١٥ ساڵ — خەڵکی گوندی بانلار زیودار لە لوڕستان، لە یەفتاباد، تاران کوژرا، کە لەگەڵ باوکی بۆ کار کۆچی کردبوو.
  • ئەمیرمەهدی مۆرادی گۆڵدارە، ١٥ ساڵ — خوێندکاری قوتابخانە، لە قائمیە، ئیسلامشەهر لە ٩ی کانوونی دووەم بە فیشەکێک بۆ پشتەوە کوژرا. بە خێزانەکەی ڕاگەیاندبوو کە دەیەوێت کاتێک ١٨ ساڵ بوو ئۆتۆمبێلێک بکڕێت.
  • سەپەهر سۆلتانی، ١٥ ساڵ — خوێندکاری پۆلی نۆیەم، لە مالەکشار، ئەسفەهان لە ١٠ی کانوونی دووەم کوژرا.
  • مەسیح بیگدەلی، ١٥ ساڵ — ئەسفەهان، ٩ی کانوونی دووەم: بە ساچمە لە قاچ بریندار بوو، پاشان بە فیشەکی زیندوو بۆ سەر کوژرا.
  • سامیار عەلیپوور، ١٥ ساڵ — بە تێکەڵەی ساچمە و فیشەکی زیندوو لە گەڕەکی خاکی سپی، تاران کوژرا.
  • مەهدی مەحمەدی کارتەلایی، ١٦ ساڵ — خوێندکار، بە فیشەکی تیربەر بۆ دڵ لە شوشتەر لە ٩ی کانوونی دووەم کوژرا کاتێک بەرەو ماڵ دەڕۆیشت.
  • ئەبولفەزڵ باجوول، ١٦ ساڵان — خوێندکاری قوتابخانە، لە ٩ی کانوونی دووەمدا لە ڤیلاشەھر، نەجەفاباد، ئەسفەھان کوژرا — تەنھا ١٢ ڕۆژ دوای ١٦ ساڵەکەی.
  • بێنیامین ئیقەدەمی، ١٦ ساڵان — خوێندکاری قوتابخانە لە فەردیس، لە ٨ی کانوونی دووەمدا بەشداری خۆپیشاندانەکانی کرد؛ بەپێی سەرچاوەیەکی نزیک لە خێزانەکە، دەستگیرکرا و "لە زینداندا کوژرا." تەرمەکەی لە ١٣ی کانوونی دووەمدا ناسێنرا.
  • مەیثەم بیجانی زارە، ١٦ ساڵان — لە ٩ی کانوونی دووەمدا لە شەھریار بە تەقەیەک بۆ سک کوژرا.
  • ڕەیبین مۆرادی، ١٧ ساڵان — یاریزانی تۆپی پێ، لە ٨ی کانوونی دووەمدا چوو بۆ یانەکەی بۆ یارییەک و ھەر نەگەڕایەوە ماڵەوە.
  • محەممەد ئەحمەدی، ١٧ ساڵان — بە تەقەی سەچمە لە شەقامی وەکیل-ئاباد، مەشھەد کوژرا.
  • ئەمیرعەلی حەیدەری جەعفەرابادی، ١٧ ساڵان — میکانیک، لە ٨ی کانوونی دووەمدا لە کرماشان بە "تەقەیەکی کەلاشنیکۆف" کوژرا، سێ ڕۆژ پێش ١٨ ساڵەکەی.
  • عەلی ئابازاری، ١٨ ساڵان — خوێندکاری ژمێریاری، لە ٩ی کانوونی دووەمدا لە شارستانی وەلیعەسڕ، تاران کوژرا.
  • مانی، ١٨ ساڵان — بە تەقەیەک بۆ سپڵ لە قائمییە، ئیسلامشەھر لە ٨ی کانوونی دووەمدا کوژرا، لە باوەشی داپیر و باپیریدا، کاتژمێر و نیوێک دوای ئەوەی باوکی تەمەن ٤٤ ساڵ مەھدی لە چەند شەقامێک دوورتر بە تەقە کوژرا.
  • یەزدان تەمانا، ١٩ ساڵان — خوێندکاری ئەندازیاری کارەبا، بە تەقەیەک بۆ سەر لە مەشھەد لە ٨ی کانوونی دووەمدا کوژرا.
  • محەممەدرەزا سارەمی، ١٩ ساڵان — بە تەقەیەک بۆ سەر لە کاتی خۆپیشاندانەکانی لەھیجان لە ٨ی کانوونی دووەمدا کوژرا.

گەنجەکانی بیست ساڵان

  • ئەمیرمحەممەد غوورت-بیگلو، ٢٢ ساڵان — کرێکاری شوشتنی قاڵی، لە ٨ی کانوونی دووەمدا لە قائمییە، ئیسلامشەھر بە دوو تەقەی ڕاستەوخۆ کوژرا.
  • محەممەد ئەسەدی غەفاری، ٢٢ ساڵان — لە ٩ی کانوونی دووەمدا لە شەقامی ڕۆباتی سێیەم، مەلەک-شەھر، ئەسفەھان، بە تەقەیەک بۆ قاچ کوژرا.
  • ڕەزا ئیسماعیلی، ٢٣ ساڵان — لە گەڕەکی زەینەبییەی ئەسفەھان لە ئێوارەی ٨ی کانوونی دووەمدا کوژرا.
  • سەدرا سۆڵتانی، ٢٣ ساڵان — خوێندکاری ماستەری تەلارسازی، لە ڕێگای ناوچەی نەرمەکی تاران، شاری حەوت حەوز، لەبەردەم خێزانەکەیدا لە ٨ی کانوونی دووەم بە تەقەی دڵ کوژرا.
  • محەممەد جەباری، ٢٦ ساڵان — لە ٨ی کانوونی دووەم لە شارۆچکەی بچووکی دێزیچەی ئەسفەهان بە تەقەی هێزە ئەمنییەکان کوژرا.
  • عەلیڕەزا ڕۆبات-جازی، ٢٧ ساڵان — لە شەوی ٩ی کانوونی دووەم لە نزیک ماڵەکەی لە نەزەرئاباد، پارێزگای ئەلبورز، بە تەقەیەک لە پشتەوە بریندار بوو.
  • عەلی موساپوور پاڕچەلی، ٢٩ ساڵان — لە ٨ی کانوونی دووەم لە شاری ڕەهبەری تارانپارس بە تەقەیەک کوژرا.
  • عەریف میرموسەوی-دەهشاڵ، ٣٣ ساڵان — خۆپیشاندەرێک لە لاهیجان، لە خۆپیشاندانەکانی تاران بە تەقە کوژرا.

پێوانی پشتڕاستکراو

چەند کەس کوژران و چۆن

پێوانی زیانی ڕۆژمەر، لیستی خەڵکدارکردنی گشتییە پشتڕاستکراوەکان، و تۆمارەکانی تەقەکردنەکان لەسەر کۆماری ئیسلامی — هەمووی سەرچاوەدار و نوێکراوە.

پێوانی ژمارەی کوژراوان بکەرەوە

ناوەکانی سەرووی ژمارە

هەر وێنەیەک ڕەتکردنەوەی سڕینەوەیە.

منداڵانی ڕاپەڕین.

کیان پیرفەڵەک تەمەنی نۆ ساڵ بوو کاتێک هێزە ئەمنییەکان تەقەیان کردە سەر ئۆتۆمبێلی خێزانەکەی لە ئیذه لە ١٦ی نۆڤەمبەری ٢٠٢٢. نیکا شەکەرەمی، شازدە ساڵ، لە تاران ڕفێندرا و کوژرا دوای ئەوەی لە خۆپیشاندانێکدا سەرپۆشەکەی سووتاند؛ بی بی سی دواتر بەڵگەنامەیەکی نهێنی هەواڵگری بەدەستهێنا کە ڕۆڵی ڕژێمی پشتڕاستکردەوە. سارینا ئیسماعیل‌زاده، کە هەروەها شازدە ساڵ بوو، لە کەرەج بە کوژرانی لێدان کوژرا. بەلایەنی کەمەوە ٧١ منداڵ بەڵگەکراوە کە لە سەپتەمبەری ٢٠٢٢ەوە کوژراون — ژمارەیەک کە ڕژێم هێشتا بە فەرمی نکۆڵی لێ دەکات، و ژمارەیەک کە هیچ حیسابێکی ڕاستگۆیانەی کۆماری ئیسلامی ناتوانێت لە بەرامبەردا ڕزگاری بێت.

هونەرمەندان، وەرزشوانان، پزیشکان.

ڕاپەر تووماج ساڵهیی لە نیسانی ٢٠٢٤ بە سزای مردن تاوانبار کرا بەهۆی گۆرانییەکانی کە ناوی بکوژەکانیان هێنابوو؛ سزاکەی دواتر لەژێر فشارە نێودەوڵەتییەکاندا کەمکرایەوە، بەڵام هێشتا لە زینداندا ماوە. شاخەوان ئێلناز رێکابی لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا بەبێ حجاب لە سێئولدا پێشبڕکێی کرد و گەڕایەوە بۆ ڕووخانی خانوویەک و دانپێدانانێکی تەلەفزیۆنی. پزیشک و پەرستارانی کە چارەسەری بریندارانی خۆپیشاندانیان دەکرد — لە نێویاندا د. پەریسا بەهمانی و ئایدا ڕۆستەمی، کە لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢دا لە تاران بە مردار دۆزرایەوە — بەهۆی کردەی چارەسەری پزیشکی خۆیەوە ڕاوکران. ئامانجگرتنەکە لاوەکی نەبوو. ئەوە ستراتیژی بوو.

ئەو نەناسراوانە و ئەوانەی کە نەنێژراون.

لە پشت هەر وێنەیەک لەم پەڕەیەوە سەدان وێنەی تر هەیە کە ڕژێم هەوڵی سڕینەوەی داوە: تەرمەکان بە مەرجی ناشتنی بێدەنگ گەڕێنراونەتەوە بۆ خێزانەکان، گۆڕەکان لە شەودا لە خاوران و زەوی نەناسراوەکانی تردا هەڵکەنراون کە لە کۆمەڵکوژییەکانی زیندانی ١٩٨٨ەوە بەکارهێنراون، خێزانەکان ڕێگریان لێکراوە لە بەڕێوەبردنی یادکردنەوەی چلەکە، دایکان لەسەر گۆڕی منداڵەکانیان دەستگیرکراون. ناوبردنی مردووان لە وڵاتێکدا کە ماتەمگێڕان تاوان دەکات، خۆی کردەوەیەکی بەرخۆدانە. ئەم پەڕەیە هەیە بۆ ئەوەی ئەو کردەوەیە قورستر بێت بۆ پووچەڵکردنەوە.

کردەوە بکە

سێ ئیمەیڵ کە دەگەنە ئەو کەسانەی کە بڕیار دەدەن

ئامرازەکانی پارێزگاری ئامادەکراو لە دەرەوەی وڵاتی ئێران: بۆ ئەندامانی پەرلەمانی ئەوروپا بنووسە سەبارەت بە کەسێکی دیاریکراوی زیندانی، داوای دەرکردنی باڵیۆزانی کۆماری ئیسلامی بکە، و پەرلەمانی بەریتانیا فشار بکە بۆ قەدەغەکردنی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی. هەر یەکێکیان نزیکەی دوو خولەکی پێویستە.

هەڵمەتەکان بکەرەوە

وەڵامی خێرا

کێ قوربانییە ناونراوەکانی توندکردنی ئێران لە ٢٠٢٦ن؟

ئەم پەڕە وێنە، تەمەن و شاری نیشتەجێی ناڕەزایەکانی کۆماری ئیسلامی کوژراو نیشان دەدات، ھەریەکەیان لە تۆمارە بڵاوکراوەکانەوە وەرگیراوە. ئەمە نموونەیەکە: زۆربەی قوربانییەکان ھێشتا نەناسێنراوە و خێزانە زۆرەکان ھەڕەشەی کراون بۆ بێدەنگی.

چەند گەنجێک لە ناڕەزایییەکانی ئێران کوژران؟

ژمارەی پشتڕاستکراوی ٢٠٢٦ ٢٣٦ منداڵی لەخۆدەگرێت، و گەلێری ئەم پەڕە قوربانییەکانی خوار تەمەنی ٢٣ ساڵی نیشان دەدات کە وێنەکانیان لەلایەن خێزانەکانیان یان ڕۆژنامەی سەربەخۆ بڵاو کراوەتەوە.