فیلم ویژه
77 ساعت — فیلمی درباره دو شب ایران
یک تریلر روانشناختی از وحید مهدوی، که در شبهای ۸ و ۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتفاق میافتد. تریلرها را تماشا کنید، داستان را بخوانید و سوابق مستند پشت آن را ببینید.
سندی مستند · ۱۹۷۹ — ۲۰۲۶
Iran Holocaust
چگونه جهان ایرانیان را در دوران جمهوری اسلامی تنها گذاشت.
تقدیم به بیش از چهل هزار ایرانی که طی دو شب کشته شدند — و به هر زن، مرد و کودکی که پیش و پس از آن، برای خواستِ زندگی در آزادی، جان باخت.۱۹۷۹ — ۲۰۲۶
دستور زبان سکوت
چرا این سند وجود دارد.
چهلوهفت سال است که جهان نظارهگر کشتار مردم به دست یک حکومت دینی بوده، و سیاست بینالملل همواره با جمهوری اسلامی نه به عنوان رژیمی که باید پاسخگو باشد، بلکه چون مشکلی که باید مدیریت شود، برخورد کرده است. شواهد در صدها گزارش خبری، مأموریت حقیقتیاب، اسناد افشاشده و آرشیوهای حقوق بشری پراکنده است — اما یکپارچه نیست.
این وبسایت وقایع را به ترتیب زمانی، از نخستین اعدامها بر پشتبام مدرسهٔ رفاه در فوریهٔ ۱۹۷۹ تا کشتارهای مستندشدهٔ سالهای ۲۰۲۵-۲۶ و جنگ پس از آن، روایت میکند. در اینجا نام قربانیان و عاملان ذکر شده و به عکسها، اسناد دست اول و گزارشهای کمیتهٔ حقیقتیاب سازمان ملل، عفو بینالملل، دیدهبان حقوق بشر، مرکز اسناد حقوق بشر ایران، مرکز حقوق بشر در ایران، هرانا، ایران اینترنشنال، بیبیسی، رویترز، آسوشیتدپرس و نیویورکتایمز استناد شده است.
این سند همچنین پرسشی ناراحتکننده را مطرح میکند: چرا واکنشهای جهانی همواره اینچنین نامتقارن بودهاند؟ چرا دولتهای اروپایی قتل مهسا امینی را محکوم میکنند اما در برابر ۵۰۰۰ نفر بعدی سکوت میکنند؟ چرا بخشی از چپ غربی وقتی چشمان زنان ایرانی به جرم برداشتن حجاب هدف گلوله قرار میگیرد، دم بر نمیآورد؟ چرا واشینگتن پلیس امنیت اخلاقی را تحریم میکند، اما ورود همان ایرانیانی را که تحت ستم این نهاد بودهاند، ممنوع میکند؟
به زبان اعداد · دی ۱۴۰۴ — اسفند ۱۴۰۴
زمستان سرخ، در اعداد و ارقام.
این آمار از منابعی چون هرانا، سازمان عفو بینالملل، بیبیسی و ایران اینترنشنال گردآوری شده است. هر رقم تنها بیانگر حداقلهاست؛ چرا که قطع اینترنت همچنان مانع از ثبت شمار واقعی قربانیان میشود.
کشتهشدگان
+۴۲٬۰۰۰
شمار معترضانی که در دو هفته نخست خیزش سراسری به دست نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
شهرها
+۲۰۰
شهرها و شهرکهای ایران که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ تاکنون تجمعات اعتراضی در آنها مستند شده است؛ بزرگترین خیزش از سال ۱۳۵۷.
بازداشتشدگان
+۱۰۰٬۰۰۰
بازداشتهایی که در ۵۰ روز زمستان سرخ ثبت شدهاند؛ از جمله دانشجویان، پزشکان، وکلا و روزنامهنگاران.
دو شب
۸ و ۹ ژانویه
۴۸ ساعتی که اسناد درزکردهی سردخانهها، شهادت پزشکان و ویدیوهای راستیآزماییشده، بزرگترین کشتار یکپارچه را در آن مستند میکنند.
شاهد تصویری · ۲۰۲۶
آنچه دوربینها توانستند ثبت کنند.
با وجود قطعِ تقریباً کاملِ اینترنت، تصاویرِ راستیآزماییشده و گزارشهای مستند به دست جهانیان رسید. چهار گزارش — از بیبیسی نیوز، فرانس ۲۴، دویچهوله و بخش انگلیسی ایران اینترنشنال — مستندکنندهی وقایعی است که میان دسامبر ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ در ایران رخ داد.
ویدیوها از یوتیوب فراخوانی شدهاند و مطابق با ضوابط کانالهای مربوطه میزبانی میشوند. درج آنها در این وبسایت تنها با هدف مستندسازی و آموزشی صورت گرفته است.
گاهشمار ۶۰ روزه · ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ — ۲۳ فوریه ۲۰۲۶
آنچه رخ داد، به ترتیب.
-
1
۲۸ دسامبر ۲۰۲۵
اعتراضهای نان، سوخت و ارز در رشت آغاز میشود و در عرض چند ساعت — پس از سقوط ریال به پایینتر از ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ در برابر دلار — به تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز و کرج میرسد.
-
2
۸ و ۹ ژانویه ۲۰۲۶ · دو شب
قطعِ کاملِ اینترنت، پیشدرآمدِ عملیاتیِ هماهنگ و سراسری با شلیکِ مستقیم به سوی مردم بود. گزارشهای پزشکان، کارکنان سردخانهها و ویدیوهای راستیآزماییشده، نشان میدهد که شمارِ کشتگان تنها در یک بازهی ۴۸ ساعته به هزاران تن رسیده است.
-
3
۱۴ ژانویه ۲۰۲۶
واحد راستیآزمایی بیبیسی (BBC Verify) اصالتِ تصاویری از سردخانهی تهران را تأیید کرد که در آن ردیفهای اجساد و انبوه خانوادههای در جستجوی مفقودان دیده میشود. در ۲۶ ژانویه نیز تصاویر تازهای از استقرار تکتیراندازان بر پشتبامها منتشر و راستیآزمایی شد.
-
4
۳ فوریه ۲۰۲۶
گزارشهای مستقل از شنودِ دستوراتِ سپاه پاسداران پرده برداشتهاند که نشاندهنده وقوع کشتاری از پیش طراحیشده است. همچنین گزارش شده که تعدادی از پزشکان به جرم مداوای معترضانِ زخمی در درمانگاههای خصوصی بازداشت شدهاند.
-
5
۱۸ فوریه ۲۰۲۶ · چهلم
مراسمِ سنتیِ چهلمِ کشتگانِ ژانویه در بیش از پنجاه شهر به تجمعاتِ ضدّ حکومتی بدل میشود. در میدان کاج تهران، مردم نام «رضا پهلوی» را فریاد میزنند.
-
6
۲۲ و ۲۳ فوریه ۲۰۲۶
موجِ تازهی اعتراضهای دانشجویی در تهران، با افزایشِ حضورِ ناوگانِ آمریکا در خلیج فارس همزمان شده است. یک جنگندهی F-4 سپاه در نزدیکی همدان سقوط کرد و وزیر امور خارجه از «وجود شانسِ بالا» برای دستیابی به راهکارِ دیپلماتیک سخن گفت.
صداهایی از خاموشی
«با چشمان خود دیدم.»
«مستقیماً به صف معترضان شلیک کردند و مردم همانجا که ایستاده بودند فرومیافتادند.»
«کیسههای جسد تمام شد، اما پیکر مقتولان نه. دیگر در راهروها جای سوزن انداختن نبود.»
«رژیم اینترنت را قطع کرد و اسلحهها را بهکار انداخت. کلید هر دو در یک دست است.»
«ما را در خیابان میکشند و نامش را نظم میگذارند. ما دیگر برای زنده ماندن اجازه نمیخواهیم.»
«با دستان خودم خون را از سنگفرش شستم. بویش از یادم نمیرود. من نوزده سالهام.»
«برادرم را ساعت سه بامداد از تختش بردند. دستور دادند پیش از طلوع آفتاب جنازهاش را از حیاط جمع کنیم و در سکوت دفنش کنیم.»
«وقتی اینترنت وصل شد، مردگان دفن شده بودند. رژیم خشونت خود را در تاریکیِ مطلقی که خود ساخته بود، اعمال کرد.»
«خواهرم چهارده ساله بود. پلاکاردی در دست داشت با شعار «زن، زندگی، آزادی». از پشتبام تیری به سرش زدند. این را مینویسم چون اگر نام او را نگویم، هیچکس نخواهد گفت. نام او سحر بود.»
فصلها
هشت فصل، یک سند واحد.
هر فصل یک صفحه جداگانه است. میتوانید گاهشمار را دنبال کنید یا مستقیماً به بخشی که بیشتر میخواهید بخوانید بروید.
فصل ۱ · گاهشمار
خیزشها.
از پشتبام مدرسه رفاه در فوریه ۱۹۷۹ تا خیابانهای رشت در فوریه ۲۰۲۶.
فصل ۲ · ۸ و ۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶
دو شب.
آنچه شاهدان، پزشکان، اسناد افشاشده و گزارشهای سردخانهها درباره وقایع این دو شب میگویند.
فصل ۳ · نامها، نه آمار
چهرههای جانباختگان.
تصاویر کسانی که کشته یا اعدام شدند و در گورهای بینامونشان به خاک سپرده شدند. هر چهره، تلاشی است برای آنکه قربانیان تنها یک «عدد» در آمار باقی نمانند.
فصل ۴ · پنج میلیون در خارج
دیاسپورا و اعتراضات خارج از کشور.
تهرانجلس، تورنتو، لندن، برلین، پاریس، استکهلم، سیدنی — تجمعات و رسانههای در تبعید.
فصل ۵ · پس از رژیم
پهلوی و جریانهای اپوزیسیون.
منشور مهسا، رضا پهلوی، علینژاد، اسماعیلیون، بنیادی، کریمی — و آنچه نادیده گرفته شده است.
فصل ۶ · نفت را دنبال کن
ریاکاری جهان.
نمادها را تحریم کن، اما راه را برای فروش نفت باز بگذار — و نام این کار را «خویشتنداری» بگذار.
فصل ۷ · فراخوانی برای اقدام
سکوت را بشکن.
آنچه دولتها، رسانهها و مردم عادی میتوانند انجام دهند — و کتاب الکترونیکی کامل برای دانلود.
سند کامل
کتاب الکترونیکی را بخوانید.
شانزده فصل، یک کتابشناسی، بیش از دویست پانویس — با لینک به تمام ارجاعات.
مستندها
فیلمهای بلند، تحقیقات و یک مجموعه سهقسمتی درباره خیزش، سرکوب و کسانی که این رویدادها را ثبت کردند.
تمام سؤالات درباره ایران، پاسخ داده شده است
تمامی پرسشها و پاسخهای مستند در این آرشیو، در یک صفحه گردآوری شدهاند. پاسخهای کوتاه ابتدا، با لینکی به صفحه کامل پشت هر کدام.