فیلم برگزیده
۷۷ ساعت — فیلمی درباره دو شب ایران
یک تریلر روانشناختی از وحید مهدوی، در بستر شبهای ۸ و ۹ ژانویه ۲۰۲۶. تریلرها را تماشا کنید، داستان را بخوانید و سندهای پشت آن را ببینید.
بانک اطلاعات قربانیان
۸۲ قربانی نامبرده از جمهوری اسلامی ایران، از جوخههای اعدام ۱۹۷۹ تا موج اعدام ۲۰۲۶. جستجو، فیلتر، استناد کنید.
۸۲ نام از ۸۲ نام · منابع: عفو بینالملل، ایران حقوق، هرانا، هنگاو، بنیاد برومند، بیبیسی، رویترز.
نادر جهانبانی (۵۱ ساله)
ژنرال نیروی هوایی و بنیانگذار تیم آکروباتیک تاج طلایی، پس از یک دادگاه انقلابی مختصر اعدام شد.
حبیب القانیان (۶۶ ساله)
تاجر و نیکوکار برجسته یهودی-ایرانی، با جوخه آتش پس از یک محاکمه دو ساعته به اتهاماتی از جمله «دوستی با دشمنان خدا» تیرباران شد.
فروخرو پارسا (۵۷ ساله)
نخستین وزیر زن در تاریخ ایران. با اتهاماتی از جمله «افساد فیالارض» به دلیل گسترش آموزش دختران، با شلیک گلوله اعدام شد.
مونا محمودنژاد (۱۷ ساله)
نوجوان بهائی که در شیراز به همراه نه زن بهائی دیگر به دلیل آموزش کلاسهای یکشنبه به دار آویخته شد. او ۱۷ ساله بود و از انکار ایمانش خودداری کرده بود.
احمد رجبی ثانی (۳۳ ساله)
زندانی سیاسی که در جریان کشتارهای دستهجمعی ۱۹۸۸ به دستور فتوای آیتالله خمینی اعدام شد. نام او در یادبود امید مرکز برومند ثبت شده است.
فرشته حمیدی (۲۶ ساله)
زندانی سیاسی چپگرا که در جریان اعدامهای تابستان ۱۹۸۸ در زندان اوین به دار آویخته شد. خانوادهاش هفتهها از مرگ او بیخبر ماندند و از نشانهگذاری قبرش محروم شدند.
زهرا کاظمی (۵۴ ساله)
عکاس خبری ایرانی-کانادایی که به دلیل عکاسی از خانوادههای زندانیان در بیرون زندان اوین دستگیر شد. در بازداشت بر اثر شکستگی جمجمه جان باخت. پزشک ایرانی شهرام اعظم بعداً شهادت داد که او مورد تجاوز، شکنجه و ضرب و شتم قرار گرفته بود.
ندا آقا سلطان (۲۶ ساله)
دانشجوی موسیقی که در جریان اعتراضات جنبش سبز توسط یک بسیجی از ناحیه سینه هدف گلوله قرار گرفت. مرگ او که با دوربین تلفن همراه ضبط شد، به نماد جهانی سرکوب سال ۲۰۰۹ تبدیل شد.
ستار بهشتی (۳۵ ساله)
وبلاگنویس و کارگری که به دلیل پستهای انتقادی در فیسبوک توسط پلیس سایبری (فتا) بازداشت شد. چند روز پس از بازداشت، در اثر شکنجه در زندان اوین جان باخت؛ خانوادهاش تحت فشار قرار گرفتند تا او را بدون کالبدشکافی دفن کنند.
کاووس سیدامامی (۶۳ ساله)
جامعهشناس و فعال محیط زیست ایرانی-کانادایی. مقامات گفتند دو هفته پس از بازداشتش در بند ۲۰۹ اوین خودکشی کرده است — خانواده و همکارانش این روایت را رد میکنند.
نوید افکاری (۲۷ ساله)
کشتیگیر قهرمانی که در حالی که درخواست تجدیدنظر او هنوز در جریان بود، مخفیانه اعدام شد. برادرانش که او نیز بازداشت بودند گفتند «اعتراف» او به قتل یک نگهبان تحت شکنجه گرفته شده است.
روحالله زم (۴۷ ساله)
روزنامهنگار و بنیانگذار کانال تلگرامی آمدنیوز که از پاریس به عراق کشانده شد، سپس توسط سپاه پاسداران ربوده و پس از یک اعتراف تلویزیونی به دار آویخته شد.
مهسا (ژینا) امینی (۲۲ ساله)
دانشجوی کرد-ایرانی که به همراه خانوادهاش به تهران سفر کرده بود، به دلیل «حجاب نامناسب» توسط گشت ارشاد بازداشت شد و سه روز بعد مرگش اعلام شد. نام او نخستین فریاد جنبش شد.
مینو مجیدی (۶۲ ساله)
مادر دو فرزند که توسط نیروهای امنیتی به ضرب گلوله کشته شد. عکس دخترش که در کنار قبر موهای خود را میبرید در سراسر جهان منتشر شد.
نیکا شاکرمی (۱۶ ساله)
دانشآموز دبیرستانی که آخرین بار در حال سوزاندن روسریاش در یک اعتراض در تهران دیده شد. جسدش ده روز بعد به خانوادهاش بازگردانده شد؛ مقامات از برگزاری تشییع جنازه عمومی جلوگیری کردند.
عرفان رضایی (۲۱ ساله)
در هفتهٔ نخست اعتراضها در آمل به دست نیروهای امنیتی کشته شد. تشییع جنازهاش هزاران نفر را به خیابان آورد و به نقطهای برای تجمع اعتراضی در مازندران تبدیل شد.
غزاله چلاوی (۳۳ ساله)
کوهنورد و بوکسوری که در یک اعتراض در آمل هدف گلوله به سر قرار گرفت. خانوادهاش تحت فشار گذاشته شدند تا بگویند او بر اثر سکتهٔ مغزی مرده است.
حدیث نجفی (۲۲ ساله)
پیش از پیوستن به یک تظاهرات در کرج در حال بستن دماُسبی خود فیلمبرداری شد. نیروهای امنیتی شش بار به او شلیک کردند. آخرین ویدئوی او صدها میلیون بار دیده شده است.
حنانه کیا (۲۳ ساله)
به گفتهٔ خانوادهاش، در راه بازگشت از سر کار هدف گلوله به قفسهٔ سینه از سوی نیروهای امنیتی قرار گرفت. ویدئوی مرثیهخوانی خواهرش در سراسر جهان دست به دست شد.
جواد حیدری (۳۶ ساله)
در جریان اعتراضها در قزوین کشته شد. خواهرش فاطمه بر سر مزار او موهایش را کوتاه کرد؛ حرکتی که در سراسر جهان وایرال شد.
کومار داروفته (۱۶ ساله)
نوجوان کردی که در جریان اعتراضها هدف گلوله به سر از سوی نیروهای امنیتی قرار گرفت. سه روز بعد در بیمارستان درگذشت.
سارینا اسماعیلزاده (۱۶ ساله)
یوتیوبری که از خود در حال صحبت دربارهٔ آزادی و رویاهای معمولی نوجوانی فیلم میگرفت. به گزارش عفو بینالملل، بر اثر ضربات باتوم به سر کشته شد.
فرزاد انصاریفر (۲۶ ساله)
در جریان اعتراضها در ایذه کشته شد. نیروهای امنیتی در ابتدا از تحویل جسدش به خانواده خودداری کردند.
ابوالفضل آدینهزاده (۱۷ ساله)
نوجوانی که در جریان اعتراضها در مشهد با ۲۴ ساچمه به ناحیهٔ شکم و قفسهٔ سینه کشته شد. عفو بینالملل مستند کرد که نیروهای امنیتی از فاصلهٔ نزدیک تیراندازی کردند.
خدانور لوجی (۲۷ ساله)
مرد بلوچی که روزها پیش از تیرباران در جمعهٔ خونین زاهدان به تیرک بسته شده بود. مرگش به نمادی از کشتار تبدیل شد.
ابوالفضل عادلینژاد (۱۷ ساله)
در جریان اعتراضات مشهد دهها ساچمه به سینه، شکم و پاهایش اصابت کرد و چند روز بعد در بیمارستان جان باخت.
سپهر مقصودی (۱۵ ساله)
نوجوان ۱۵ سالهای که در اعتراضات کرج از ناحیه سر هدف گلوله قرار گرفت؛ یکی از دهها کودک کشتهشده در ماههای نخست قیام.
سیاوش محمودی (۱۶ ساله)
در اعتراضات تهران به دست نیروهای امنیتی کشته شد. عفو بینالملل گفت از فاصله نزدیک با ساچمه هدف قرار گرفته. خانوادهاش تحت فشار گذاشته شدند تا علت مرگ را به «اغتشاشگران» نسبت دهند.
اسرا پناهی (۱۵ ساله)
دانشآموز مقطع متوسطه که پس از یورش نیروهای امنیتی به مدرسهاش – به دلیل خودداری دانشآموزان از خواندن سرود هوادار نظام – تا سر حد مرگ کتک خورد.
ستاره تاجیک (۱۷ ساله)
دانشآموز دبیرستانی که در مدرسهاش در تهران بازداشت شد و به گزارشها در بازداشت کشته شد. مقامات خودکشی را مطرح کردند؛ خانوادهاش این روایت را رد کردند.
محمد حسنزاده (۱۶ ساله)
نوجوان کُردی که در جریان اعتراضات غرب ایران به دست نیروهای امنیتی کشته شد. مراسم تشییع او نیز با گاز اشکآور هدف حمله قرار گرفت.
نسترن قادری (۳۶ ساله)
دکتری فلسفه، کرد، که در اعتراضات تهران پس از ضربات باتوم بر سرش جان باخت.
آیلار حقی (۲۳ ساله)
دانشجوی پزشکی که هنگام فرار از نیروهای امنیتی از ساختمانی در تبریز سقوط کرد. شاهدان گفتند او تا پشت بام تعقیب شده بود.
کیان پیرفلک (۹ ساله)
پسر بچهای نه ساله که در جریان اعتراضات در خودروی خانواده هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. مادرش در مراسم خاکسپاری او جلوی دوربین گفت: «رژیم بود که پسرم را کشت.»
رضا (آرتین) رحمانی (۷ ساله)
پسر بچهای هفت ساله که در همان حملهای در ایذه که به کشته شدن کیان پیرفلک انجامید، تیر خورد و چند روز بعد در بیمارستان بر اثر جراحاتش جان باخت.
کومار قادری (۱۷ ساله)
نوجوان کُردی که در مریوان و در جریان اعتراضات گسترده به مناسبت چهلم جانباختگان پیشین، به دست نیروهای امنیتی کشته شد.
مهران سماک (۲۷ ساله)
هنگامی که پس از باخت تیم ملی فوتبال ایران به آمریکا در جام جهانی، برای شادی بوق خودرویش را به صدا درآورد، هدف گلولهای به سرش قرار گرفت. این حرکت بهعنوان اعتراض تعبیر شد.
محسن شکاری (۲۳ ساله)
نخستین معترضی که پس از قیام ۱۴۰۱ اعدام شد — به اتهام زخمی کردن یک بسیجی، پس از محاکمهای پشتدرهای بسته و بدون وکیل انتخابی، به دار آویخته شد.
محمدرضا رهنورد (۲۳ ساله)
تنها ۲۳ روز پس از دستگیری، در ملأ عام و با جرثقیل ساختمانی در مشهد به دار آویخته شد. اتهام او کشتن دو بسیجی بود. مادرش از پیش از اعدام مطلع نشده بود.
محمد مهدی کرمی (۲۲ ساله)
قهرمان کاراته که همراه با سید محمد حسینی پس از محاکمهای شتابزده و بهشدت محکومشده از سوی نهادهای بینالمللی، اعدام شد. به گفته وکیلش، او زیر شکنجه اعتراف کرده بود.
سید محمد حسینی (۳۹ ساله)
مربی داوطلب کاراته کودکان که سحرگاه به اتهام «افساد فیالارض» به دار آویخته شد. وکلایش گفتند اعترافش زیر ضربات طولانی مدت استخراج شده بود.
حبیب فرجالله چعب (۵۴ ساله)
فعال عرب سوئدی-ایرانی که در سال ۲۰۲۰ توسط اطلاعات ایران از ترکیه ربوده شد و پس از اعترافی تلویزیونی در ایران به دار آویخته شد.
آرمیتا گراوند (۱۶ ساله)
پس از برخورد ادعایی با گشت ارشاد بر سر حجابش، در سکوی متروی تهران بیهوش بر زمین افتاد. ۲۸ روز بعد، پس از هفتهها کما، در بیمارستان درگذشت.
فرهاد سلیمی (۵۰ ساله)
یک روحانی مذهبی اهل سنت و کرد که پس از ۱۴ سال در انتظار اعدام، به همراه سه نفر دیگر در زندان قزلحصار به دار آویخته شد. کارشناسان سازمان ملل بارها خواستار محاکمه مجدد او شده بودند.
کیانوش نفیسی (۲۲ ساله)
یکی از معترضانی که در اوایل سال ۲۰۲۴ به اتهام قتل یک عضو بسیج در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ اعدام شد. عفو بینالملل این محاکمه را «به شدت ناعادلانه» خواند.
محمد قبادلو (۲۳ ساله)
معترضی با بیماری روانی تشخیصدادهشده که علیرغم توقف اجرای حکم از سوی دیوان عالی کشور و درخواستهای بینالمللی به دار آویخته شد.
غلامرضا رضایی (۳۴ ساله)
نویسهگردانی جایگزین که توسط سازمان حقوق بشر ایران برای همان اعدام اوت ۲۰۲۴ استفاده شده است — به صورت مخفیانه و بدون اطلاع قبلی به خانوادهاش به دار آویخته شد.
رضا رضایی (۳۴ ساله)
معترض یارسانی-کرد که به اتهام قتل یک افسر سپاه در زندان دیزلآباد به دار آویخته شد. وکیل او گفت که موکلش تنها بر اساس یک اعتراف اجباری محکوم شده است.
جمشید شارمهد (۶۸ ساله)
مخالف آلمانی-ایرانی که در سال ۲۰۲۰ در دبی ربوده شد و در اکتبر ۲۰۲۴ مخفیانه اعدام گردید که منجر به تعطیلی تمام کنسولگریهای ایران در آلمان شد.
کیانوش سنجری (۴۲ ساله)
روزنامهنگار و زندانی سیاسی سابق که پس از انتشار پیامی نهایی خواستار آزادی چهار زندانی سیاسی نامبرده، در مرکز تهران خودکشی کرد.
امیرحسین حاتمی (۱۸ ساله)
نوازنده هجدهسالهای که در جریان قیام ژانویه ۲۰۲۶ دستگیر شد و پس از محکومیت به اتهام ورود و آتش زدن یک سایت نظامی محدود در تهران به دار آویخته شد. اعدام او موجی از اعدامهای اعتراضی را رقم زد.
محمدامین بیگلری
معترضی که در قیام ژانویه ۲۰۲۶ بازداشت شد و ظرف چند روز پس از امیرحسین حاتمی اعدام گردید، در حالی که دادستانها علناً تهدید به یک اعدام در روز میکردند.
علی فهیم
در آوریل ۲۰۲۶ به اتهام اقداماتی در جریان قیام ژانویه، پس از محاکمهای بسته در دادگاه انقلاب که گروههای حقوق بشری آن را مبتنی بر شکنجه خواندند، اعدام شد.
ابوالحسن منتظر (۶۶ ساله)
معمار، ۶۶ ساله، پس از آنکه دیوان عالی کشور حکم اعدام او را به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق (منافقین) تأیید کرد، به دار آویخته شد. گروههای حقوق بشری محاکمه را مبتنی بر شکنجه دانستند.
وحید بنیامیریان (۳۴ ساله)
دبیر فیزیک با مدرک کارشناسی ارشد مدیریت، به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق اعدام شد. خانوادهاش از طریق زیرنویس خبری صدا و سیما از اعدام مطلع شدند؛ وکیل او هرگز خبردار نشد.
ابوالفضل صالحی سیاوشانی
یکی از پنج معترضی که بین ۲ تا ۶ آوریل ۲۰۲۶ در تهران در ارتباط با قیام ژانویه به دار آویخته شدند.
شاهین واحدپرست کالور
در اوایل آوریل ۲۰۲۶ به اتهام اعتراضات ژانویه به دار آویخته شد؛ عفو بینالملل روند دادرسی علیه او و هممتهمانش را به شدت ناعادلانه توصیف کرد.
حسین امامینژاد
در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ در زندان مرکزی همدان به همراه حامد یاوری، در یکی از اعدامهای دستهجمعی که تحت شرایط اضطراری زمان جنگ انجام شد، اعدام گردید.
حامد یاوری
در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ در زندان مرکزی همدان به دار آویخته شد. سازمان حقوق بشر ایران این اعدام را بخشی از کارزار فزاینده اعدام زندانیان گزارش کرد.
حسین کاشانی (۳۹ ساله)
مرد بلوچ اهل آزادشهر گلستان، پس از حدود سه سال بازداشت به اتهامات مرتبط با مواد مخدر در زندان مرکزی کرمان (شهاب) به دار آویخته شد. اعدام او هرگز توسط رسانههای داخلی اعلام نشد.
جواد زمانی
سحرگاه ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ اعدام شد، پس از آنکه قوه قضائیه او را به رهبری اقدام مسلحانه در جریان اعتراضاتی که از اواخر دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شده بود متهم کرد.
ابوالفضل سعدی
همان صبح جواد زمانی به دار آویخته شد و به اتهام «برهم زدن نظم عمومی» و «به خطر انداختن امنیت ملی» در جریان قیام ۲۰۲۵–۲۰۲۶ محکوم گردید.
ظاهر شاهوزهی (۴۰ ساله)
مرد بلوچی که در زندان مرکزی زاهدان به اتهامات مرتبط با مواد مخدر پس از حدود سه سال بازداشت به دار آویخته شد. زندانیان بلوچ سهم نامتناسبی از اعدامهای مواد مخدر ایران را تشکیل میدهند.
حسین باراهویی (۲۴ ساله)
مرد ۲۴ ساله بلوچی که سه سال پس از دستگیری به دنبال یک درگیری گروهی در زندان مرکزی زاهدان اعدام شد.
عبدالله جلالی (۲۵ ساله)
تبعه افغانستان، ۲۵ ساله، در زندان مرکزی زاهدان به اتهامات مرتبط با مواد مخدر به دار آویخته شد — یکی از بسیاری از مهاجران افغان که در ایران بدون دسترسی کنسولی یا دفاع کافی اعدام میشوند.
نعمتالله باراهویی (۳۱ ساله)
پدر بلوچ چهار فرزند از زابل، پس از چهار سال در انتظار اعدام به اتهامات مرتبط با مواد مخدر در زندان مرکزی زاهدان به دار آویخته شد. یک روز قبل به سلول انفرادی منتقل شده بود.
محمد امینی دهقانی
در زندان مرکزی اصفهان به خاطر اعتراضات ۸ ژانویه ۲۰۲۶ به دار آویخته شد، شش روز قبل از اعدام دو معترض دیگر از همان پرونده.
عرفان اسفندیاری
به خاطر پرونده میدان علیخانی در ژانویه ۲۰۲۶ در اصفهان اعدام شد و به اتهام محاربه و «افساد فیالارض» محکوم گردید. مرگ او تعداد اعدامهای اعتراضی از ژانویه را حداقل به ۲۳ رساند.
گل محمد محمدی
تبعه افغانستان که در کنار عرفان اسفندیاری در ارتباط با اعتراضات ۸ ژانویه ۲۰۲۶ در اصفهان به دار آویخته شد، پس از محاکمهای در دادگاه انقلاب که پشت درهای بسته برگزار شد.
مهدی خنکی
پس از محکومیت به اتهام «اقدامات عملیاتی» به نفع دولتهای متخاصم و شرکت در اعتراضات دیماه در کرج اعدام شد. شورای ملی مقاومت ایران اعلام کرد که او بهخاطر عضویت ادعایی در سازمان مجاهدین خلق به دار آویخته شد.
عبدالفضل سپاهی بادجانی
سحرگاه در میدان علیخانی اصفهان — جایی که چهار مأمور پلیس در دیماه کشته شدند — در ملأ عام و در برابر جمعیتی که با گاز اشکآور عقب رانده شده بودند، به دار آویخته شد.
امیرحسین صفری حسینآبادی
همراه با عبدالفضل سپاهی بادجانی در میدان علیخانی اصفهان اعدام عمومی شد. عفو بینالملل این اعدامهای عمومی را تشدید بیشتر استفاده از اعدام برای سرکوب مخالفتها خواند.
آروین خیرخواه (۲۰ ساله)
جوان بیست سالهای که در قیام دیماه ۲۰۲۶ دستگیر و پس از محکومیت به اتهام محاربه در زندان شاهرود به دار آویخته شد. آخرین کلمات او به خانوادهاش: «نگذارید من را فراموش کنند. ما برای آزادی میهنمان ایستادیم.»
الهه محمدی (۳۶ ساله)
روزنامهنگار روزنامه هممیهن که برای پوشش مراسم تشییع مهسا امینی دستگیر شد. به اتهام «همکاری با دولت آمریکا» متهم و همراه با حامدی محکوم شد. به عنوان یک زندانی سیاسی زنده درج شده است.
نازنین زاغری-رتکلیف (۴۳ ساله)
مددکار بریتانیایی-ایرانی که به مدت شش سال با اتهامات دروغین گروگان گرفته شد. در مارس ۲۰۲۲ پس از پرداخت بدهی دهها ساله بریتانیا آزاد شد. به عنوان یک مورد مستند از دیپلماسی گروگانگیری درج شده است.
نیلوفر حامدی (۳۱ ساله)
خبرنگار روزنامه شرق که خبر بستری شدن مهسا امینی را منتشر کرد. ماهها در انفرادی اوین نگه داشته شد؛ در سال ۲۰۲۳ به بیش از ۱۲ سال حبس محکوم شد. به عنوان یک زندانی سیاسی زنده درج شده است.
پخشان عزیزی (۴۰ ساله)
مددکار اجتماعی کرد که در ژوئیه ۲۰۲۴ به اتهام عضویت ادعایی در یک گروه مسلح — اتهامی که او رد میکند — به اعدام محکوم شد. حکم در سال ۲۰۲۵ تأیید شد. به عنوان یک زندانی سیاسی زنده درج شده است.
شریفه محمدی (۴۶ ساله)
فعال کارگری که در ژوئیه ۲۰۲۴ به اتهام «شورش مسلحانه» به دلیل فعالیتهای صنفی به اعدام محکوم شد. حکم در دسامبر ۲۰۲۴ نقض شد اما او همچنان بازداشت است. به عنوان یک زندانی سیاسی زنده درج شده است.
توماج صالحی (۳۳ ساله)
رپری که آهنگهایش از قیام زن، زندگی، آزادی حمایت میکرد. در آوریل ۲۰۲۴ به اتهام «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شد؛ دیوان عالی کشور حکم را در ژوئن ۲۰۲۴ نقض کرد اما او همچنان زندانی است. در اینجا به عنوان یک زندانی سیاسی زنده درج شده است.
شروین باقریان جبلی (۱۸ ساله)
در پرونده میدان علیخانی به اعدام محکوم شد؛ او تنها چند روز قبل از دستگیری ۱۸ ساله شده بود. کارشناسان سازمان ملل از ایران خواستهاند که اعدام او را متوقف کند. به عنوان یک زندانی در معرض خطر قریبالوقوع درج شده است.
آرمین نورمحمدی (۲۸ ساله)
دانشجوی معماری که به اتهام محاربه به دلیل آسیب رساندن به دستگاه خودپرداز در جریان اعتراضات ۱۴۰۴–۱۴۰۵ به اعدام محکوم شد. وکیل وی به تخلفات رویهای جدی اشاره کرده است. به عنوان زندانی در معرض خطر ثبت شده است.
علی کمالی
پس از بازگشت به ایران بازداشت و توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «محاربه» در جریان اعتراضات ۱۴۰۴–۱۴۰۵ به اعدام محکوم شد. به عنوان زندانی در معرض خطر ثبت شده است.
مستندها
فیلمهای بلند، تحقیقات و مجموعهای سهقسمتی درباره قیام، سرکوب و مردمان پشت این رویداد بیسابقه.