Iran Holocaust
چگونه جهان ایرانیان را در دوران جمهوری اسلامی تنها گذاشت.
تقدیم به بیش از چهلهزار ایرانی که طی دو شب کشته شدند — و به هر زن، مرد و کودکی که پیش و پس از آن، برای خواستِ زندگی در آزادی، جان باخت.۱۹۷۹ — ۲۰۲۶
چرا این سند وجود دارد.
چهلوهفت سال است که جهان نظارهگر کشتار مردم به دست یک حکومت دینی بوده، و سیاست بینالملل همواره با جمهوری اسلامی نه به عنوان رژیمی که باید پاسخگو باشد، بلکه چون مشکلی که باید مدیریت شود، برخورد کرده است. شواهد در صدها گزارش خبری، مأموریت حقیقتیاب، اسناد افشاشده و آرشیوهای حقوق بشری پراکنده است — اما یکپارچه نیست.
این وبسایت به ترتیب زمانی، از نخستین اعدامها بر پشتبام مدرسهٔ رفاه در فوریهٔ ۱۹۷۹ تا کشتارهای مستندشدهٔ سالهای ۲۰۲۵-۲۶ و جنگ پس از آن، پیش میرود. نام قربانیان و عاملان را ذکر میکند. به عکسها، اسناد دست اول، و به کمیتهٔ حقیقتیاب سازمان ملل، عفو بینالملل، دیدهبان حقوق بشر، مرکز اسناد حقوق بشر ایران، مرکز حقوق بشر در ایران، هرانا، ایران اینترنشنال، بیبیسی، رویترز، آسوشیتدپرس و نیویورکتایمز ارجاع میدهد.
این سند همچنین پرسشی ناراحتکننده را مطرح میکند: چرا واکنشهای جهانی همواره اینچنین نامتقارن بودهاند؟ چرا دولتهای اروپایی یک مهسا امینی را محکوم میکنند و ۵۰۰۰ نفر بعدی را نه؟ چرا بخشی از چپ غربی وقتی چشمان زنان ایرانی برای برداشتن حجاب هدف گلوله قرار میگیرد، سکوت میکند؟ چرا واشینگتن پلیس امنیت اخلاقی را تحریم میکند، اما همان ایرانیانی را که زیر ستم آن بودهاند از ورود منع میکند؟
زمستان سرخ، در اعداد.
این آمار از HRANA، سازمان عفو بینالملل، بیبیسی و ایران اینترنشنال گردآوری شده است. هر رقم تنها یک کف است؛ خاموشی اینترنت همچنان مانع از شمارش واقعی میشود.
+۴۲٬۰۰۰
شمار معترضانی که در دو هفته نخست خیزش سراسری به دست نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
+۲۰۰
شهرها و شهرکهای ایران که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ تاکنون تجمعات اعتراضی در آنها مستند شده است؛ بزرگترین خیزش از سال ۱۳۵۷.
+۱۰۰٬۰۰۰
بازداشتهایی که در ۵۰ روز زمستان سرخ ثبت شدهاند؛ از جمله دانشجویان، پزشکان، وکلا و روزنامهنگاران.
۸ — ۹ ژانویه
۴۸ ساعتی که اسناد درزکردهی سردخانهها، شهادت پزشکان و ویدیوهای راستیآزماییشده، بزرگترین کشتار یکپارچه را در آن مستند میکنند.
آنچه دوربینها همچنان توانستند ثبت کنند.
با وجود خاموشیِ تقریباً کاملِ اینترنت، تصاویرِ راستیآزماییشده و گزارشهای مستند به جهان رسید. چهار گزارش — از بیبیسی نیوز، فرانس ۲۴، دویچهوله و ایران اینترنشنال انگلیسی — مستندکنندهی آنچه میان دسامبر ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ در ایران رخ داد.
ویدیوهای جاسازیشده در یوتیوب و بر اساس شرایط کانالهای مربوطه میزبانی میشوند. درج آنها در اینجا با هدف مستندسازی و آموزشی است.
آنچه رخ داد، به ترتیب.
-
1
۲۸ دسامبر ۲۰۲۵
اعتراضهای نان، سوخت و ارز در رشت آغاز میشود و در عرض چند ساعت — پس از سقوط ریال به پایینتر از ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ در برابر دلار — به تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز و کرج میرسد.
-
2
۸ — ۹ ژانویه ۲۰۲۶ · دو شب
خاموشیِ کاملِ اینترنت، پیشدرآمدِ یک عملیاتِ هماهنگ و سراسری با شلیکِ مستقیم میشود. پزشکان، کارکنان سردخانهها و ویدیوهای راستیآزماییشده، شمارِ کشتگان را در یک بازهی ۴۸ ساعته به هزاران تن میرسانند.
-
3
۱۴ ژانویه ۲۰۲۶
BBC Verify اصالتِ تصاویری از سردخانهی تهران را تأیید میکند که در آن ردیفهای اجساد و انبوه خانوادههای جویندهی مفقودان دیده میشود. در ۲۶ ژانویه تصاویر تازهی راستیآزماییشدهای از تکتیراندازانِ روی پشتبامها منتشر میشود.
-
4
۳ فوریه ۲۰۲۶
شنودِ دستوراتِ سپاه پاسداران که از کشتاری از پیش طراحیشده خبر میدهند، در گزارشهای مستقل آشکار میشود. گفته میشود پزشکانی نیز به جرم درمانِ معترضانِ زخمی در درمانگاههای خصوصی بازداشت شدهاند.
-
5
۱۸ فوریه ۲۰۲۶ · چهلم
مراسمِ سنتیِ چهلمِ کشتگانِ ژانویه در بیش از پنجاه شهر به تجمعاتِ ضدّ حکومتی بدل میشود. در میدان کاج تهران، مردم نام «رضا پهلوی» را فریاد میزنند.
-
6
۲۲ — ۲۳ فوریه ۲۰۲۶
موجِ تازهی اعتراضهای دانشجویی در تهران، با افزایشِ حضورِ ناوگانِ آمریکا در خلیج فارس همزمان میشود. یک جنگندهی F-4 سپاه نزدیک همدان سقوط میکند. وزیر امور خارجه از «شانسِ خوبی» برای راهحلِ دیپلماتیک سخن میگوید.
«با چشمان خود دیدم.»
«مستقیماً به صف معترضان شلیک کردند و مردم همانجا که ایستاده بودند فرومیافتادند.»
«کیسههای جسد تمام شد، اما اجساد تمام نشدند. دیگر در راهروها جای پایی نبود.»
«رژیم اینترنت را خاموش کرد و اسلحهها را روشن. این دو کلید در یک دست است.»
«ما را در خیابان میکشند و نامش را نظم میگذارند. ما دیگر برای زنده ماندن اجازه نمیخواهیم.»
«با دستان خودم خون را از سنگفرش شستم. بویش از یادم نمیرود. من نوزده سالهام.»
«برادرم را ساعت سه بامداد از تختش بردند. دستور دادند پیش از طلوع آفتاب جنازهاش را از حیاط جمع کنیم و در سکوت دفنش کنیم.»
«وقتی اینترنت برگشت، مردگان از قبل دفن شده بودند. رژیم خشونتش را با تاریکیای که خودش ساخته همزمان میکند.»
«خواهرم چهارده ساله بود. پلاکاردی در دست داشت با شعار «زن، زندگی، آزادی». از پشتبام تیری به سرش زدند. این را مینویسم چون اگر نام او را نگویم، هیچکس نخواهد گفت. نام او سحر بود.»
هشت فصل، یک سند.
هر فصل صفحهای جداگانه است. گاهشمار را دنبال کنید، یا مستقیماً به بخشی که بیشتر میخواهید بخوانید بروید.
خیزش.
از پشتبام مدرسهٔ رفاه در فوریهٔ ۱۹۷۹ تا خیابانهای رشت در فوریهٔ ۲۰۲۶.
دو شب.
آنچه شاهدان، پزشکان، اسناد افشاشده و گزارشهای سردخانهها دربارهٔ وقایع دو شب میگویند.
چهرههای جانباختگان.
عکسهای کسانی که کشته، اعدام و در ردیفهای بینامونشان دفن شدند. هر چهره، امتناعی کوچک از آمار شدن.
دیاسپورا و اعتراضات خارج از کشور.
تهرانجلس، تورنتو، لندن، برلین، پاریس، استکهلم، سیدنی — تجمعات و رسانههای در تبعید.
پهلوی و جریانهای اپوزیسیون.
منشور مهسا، رضا پهلوی، علینژاد، اسماعیلیون، بنیادی، کریمی — و آنچه نادیده گرفته شده.
ریاکاری جهان.
نمادها را تحریم کن، بشکهها را مجوز بده — و نام این کار را «خویشتنداری» بگذار.
سکوت را بشکن.
آنچه دولتها، رسانهها و مردم عادی میتوانند انجام دهند — و کتاب الکترونیکی کامل برای دانلود.
کتاب الکترونیکی را بخوانید.
شانزده فصل، یک کتابشناسی، بیش از دویست پانویس — با لینک به تمام ارجاعات.