هۆلۆکۆستی ئێران

بە بەراوردکردن

ڕژێم چی وت. ڕاستی چی بوو.

دوازدە لە دووبارەترین بانگەشە فەرمییەکان لە ئەیلوولی 2022ـەوە، لەگەڵ ئەوەی لەلایەن چاودێرە سەربەخۆکان و نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بە دۆکیومێنت کراوە.

پێوانی پشتڕاستکراو

چەند کەس کوژران و چۆن

پێوانی زیانی ڕۆژمەر، لیستی خەڵکدارکردنی گشتییە پشتڕاستکراوەکان، و تۆمارەکانی تەقەکردنەکان لەسەر کۆماری ئیسلامی — هەمووی سەرچاوەدار و نوێکراوە.

پێوانی ژمارەی کوژراوان بکەرەوە

ڕێنمایی پشتڕاستکردنەوە · نوێکراوەتەوە ئەیلوولی ٢٠٢٦

وەڵامی کورت: بەنزیکەیی هەموو ڕووداوێکی گیانلەدەستدانی بەکۆمەڵ لە کۆماری ئیسلامیدا هەمان سیناریۆی چوار هەنگاوی ڕەتکردنەوە دووبارە دەکاتەوە — ڕەتکردنەوە، تاوانبارکردنی دوژمنانی دەرەکی، ڕاگەیاندنی ژمارەیەکی فەرمیی نزم، و دواتر تاوانبارکردنی ئەو کەسانەی کە ژمارەیان کردووە. ئەم پەڕەیە هێڵی فەرمی لەگەڵ ئەوەی کە چاودێرانی سەربەخۆ، بەڵگەکانی دادپزیشکی و لیژنەی ڕاستییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان دەریانخستووە، هاوڕێک دەکات و ڕوون دەکاتەوە کە هەر پشتڕاستکردنەوەیەک چۆن ئەنجام دراوە.

سیناریۆی چوار هەنگاوی ڕەتکردنەوە

خشتەی بەراوردکاریی سەرەوە کۆمەڵێک درۆی جیاکراوە نییە. ئەگەر بە ڕیزبەندی کاتی بخوێنرێتەوە، ڕاگەیاندنە فەرمییەکانی کۆکراوە لە ساڵی ١٩٨٨ەوە زنجیرەیەکی دووبارەبووەوەیان بەدوای خۆیدا دەهێنن، و ناسینی زنجیرەکە ڕێگە بە خوێنەر دەدات پێشبینی بکات کە دەربارەی ڕووداوێکی هێشتا بەردەوام چی دەگوترێت.

  1. ڕەتکردنەوە (کاتژمێرەکانی ٠-٧٢). ڕووداوەکە ڕووی نەداوە؛ ڤیدیۆکە کۆنە، ساختەیە یان لە دەرەوەی وڵات تۆمار کراوە. ئەم قۆناغە پشت بە داخستنی ئینتەرنێت دەبەستێت بۆ کڕینی کات.
  2. گۆڕینی تاوان (ڕۆژەکانی ٣-١٤). مردنەکان بە “ئاژاوەگێڕان”، جوداخوازانی چەکدار، هەواڵگری ئیسرائیل یان سعودیە، یان بە خۆیانی قوربانییەکان دەدرێن — خۆکوژی، بەکارهێنانی مادەی هۆشبەر، نەخۆشی پێشوو.
  3. دانپێدانانی بەڕێوەبەرایەتی (هەفتەکانی ٣-١٢). ژمارەیەکی فەرمیی نزم دەردەکەوێت، بەزۆری لە ڕێگەی لیژنەیەکی پەرلەمان یان نووسینگەی پزیشکی دادپزیشکییەوە، کە وەک بەڵگەی ڕوونی پێشکەش دەکرێت.
  4. تاوانبارکردنی ژماردن (مانگی ٢ بەدواوە). پزیشکەکان، کارمەندانی مۆردگە، ڕۆژنامەنووسان و خێزانە ماتەمدارەکانی ناوەکانیان بڵاوکردووەتەوە، بانگ دەکرێن و بە “پڕوپاگەندە دژی سیستەم” تۆمەتبار دەکرێن و لە چەند حاڵەتێکدا زیندانی دەکرێن.
کیسەکانی تەرم کە لە کاتی هێرشەکانی ڕێبەندانەکانی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ی ئێراندا وێنەیان گیراوە.
جانتا تەرم لە هێرشەکەی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ — وێنەی ڕژێنراو کە پێچەوانەی ژمارەی فەرمیی گیانلەدەستدانیان دەرخست. وێنە: بی بی سی نیوز (بەکاری دادپەروەرانەی سەرنووسەران).

شێوەکانی ڕەتکردنەوە، ڕووداو بە ڕووداو

چۆن بانگەشە فەرمییەکان پووچەڵ کرانەوە، ١٩٨٨-٢٠٢٦.
ڕووداوهێڵی فەرمیئەوەی پووچەڵی کردەوەجۆری بەڵگە
کۆمەڵکوژییەکانی زیندانی ساڵی ١٩٨٨هیچ لەسێدارەدانی بەکۆمەڵ ڕووی نەداوەتۆمارە دەنگییەکەی خۆی مونتەزەری لە کۆبوونەوەی کۆمیسیۆنی مردن، کە لە ساڵی ٢٠١٦ بڵاوکرایەوە؛ وێنەی مانگە دەستکردی خاورانتۆماری ناوخۆیی، وێنەی مانگە دەستکرد
خۆپیشاندانەکانی سووتەمەنیی تشرینی دووەمی ٢٠١٩نزیکەی ٢٣٠ کەس کوژران، زۆربەیان ڕەشەکۆکەر بوونڕۆیتەرز بەپێی سەرچاوەکانی وەزارەتی ناوخۆ ڕایگەیاند کە تا ١٬٥٠٠ کەس کوژراون؛ ئەمنیستی ٣٠٤ حاڵەتی ناودار تۆمار کردووەبەرپرسانی ئاشکراکراو، تۆمارە ناودارەکان
کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ — فڕینی PS752شکستی میکانیکی؛ هیچ موشەکێک نەبووەداتای ڕادار، شیکردنەوەی تۆماری کابینی فڕۆکە و ڤیدیۆیەکی هاوێشتنی موشەک وا لە دەسەڵات کرد لە دوای سێ ڕۆژ دان بە ڕووداوەکەدا بنێتڤیدیۆ، داتای تەکنیکی
٢٠٢٢ ژن، ژیان، ئازادیمەحسا ئەمینی بەهۆی نەخۆشییەکی پێشووەوە مردپێداچوونەوەی پزیشکی سەربەخۆی وێنەکانی CT؛ شایەتی خێزان؛ دۆزینەوەی ڕاستییەکانی شاندی ڕاستییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر بەکارهێنانی هێزی نایاساییپزیشکی، لێکۆڵینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان
ئەیلوولی ٢٠٢٢ — هەینیی خوێناوی، زاهیدانهێرشی چەکداری بۆ سەر بنکەیەکی پۆلیسئەمنستی ئینتەرناشناڵ لانیکەم کوژرانی ٦٦ کەسی بەڵگەدار کرد، کە زۆربەیان لە سەرو، دڵ، مل یان سنگ و سکیان درابوون؛ ئامارەکانی دواتری چالاکوانانی بەلووچ ژمارەی قوربانیانیان بە نزیکەی ٩٦ کەس خەمڵاندشایەتحاڵی، ڤیدیۆ، بەڵگەی پزیشکی
٨-٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ — دوو شەوەکە٣٬١١٧ کەس لە سەرانسەری وڵاتدا کوژراونتۆمارەکانی نەخۆشخانە کە ٣٠٬٣٠٤ مردن بۆ ماوەی ٤٨ کاتژمێر تۆمار دەکەن؛ بەڵگەنامە نەهێنراوەکانی پۆلێنکراو کە ئاماژە بە ٣٦٬٥٠٠+ دەکەنتۆمارەکان، بەڵگەنامە ئاشکراکراوەکان
٢٠٢٦ هەڵواسینی گشتیسزای یاسایی دوای دادگاییکردنی دادپەروەرانەنووسراوی دادگا کە بە تێکڕا چەند خولەکێکن، دانپێدانانەکان لەژێر ئەشکەنجەی بەڵگەداردا وەرگیراون، ڕێگری لە پارێزەری هەڵبژێردراو کراوەتۆمارەکانی دادگا، شایەتی

چۆن بانگەشەیەک پشتڕاست دەکرێتەوە

هەر تۆمارێکی پشتڕاستکراو پێش بڵاوکردنەوەی لێرەدا هەمان چوار تاقیکردنەوە دەبڕێت. تاقیکردنەوەکان بە ئەنقەست پارێزکارانەن: بانگەشەیەک کە هیچ کام لەوان نەبڕێت یان بە خەمڵاندن نیشانە دەکرێت یان جێدەهێڵدرێت.

  • ناوی کەس یان هیچ. ژمارەی کوژراوان لە کەسە ناودارەکانەوە دروست دەکرێت کە ڕێکەوت، شوێن و سەرچاوەیەکیان هەیە. داواکارییە کۆکراوەکانی بێ ناو بە مەزەندە ڕاپۆرت دەکرێن و بەم شێوەیە نیشانە دەدرێن.
  • دوو لایەنی سەربەخۆ. ڕێکخراوێکی چاودێری و بەڵگەنامەیەکی سەرەکی، یان دوو ڕێکخراوی چاودێری کە لە تۆڕە سەرچاوە جیاوازەکانەوە کار دەکەن.
  • سەرچاوەی وێنەکان. ڤیدیۆ بە بەراوردکردن لەگەڵ وێنەی مانگە دەستکرددا شوێن دەستنیشان دەکرێت و پێش بڵاوکردنەوە بۆ بڵاوکراوە پێشووەکان پشکنینی بۆ دەکرێت. ڤیدیۆی بێ ڕێکەوت یان شوێن نەناسراو بەکارنایەت.
  • ڕێکەوتدار و ڕاستکردنەوەی. هەر ژمارەیەک ڕێکەوتی دوایین پشتڕاستکردنەوەی هەڵدەگرێت. کاتێک چاودێرێک ژمارەیەک دەستکاری دەکات، تۆمارەکە نوێ دەکرێتەوە و گۆڕانکارییەکە تۆمار دەکرێت.
دیوارێکی وێنەی ئەو ئێرانییانەی کە لە هێرشەکانی خۆپیشاندانەکاندا کوژراون، کە لەلایەن چاودێرانی مافی مرۆڤەوە کۆکراوەتەوە.
قوربانییە ناودارەکانی لەلایەن چاودێرانی مافی مرۆڤەوە کۆکراونەتەوە. تۆمارە ناودارەکان پشتەوەی هەر ژمارەیەکی پشتڕاستکراون لەم ماڵپەڕەدا.

بۆچی جیاوازییەکە گرنگە

دووری نێوان ستوونی فەرمی و پشتڕاستکراو مەزەندەیەکی ئاماری نییە. ئەو پێوانەیەیە کە دەوڵەت چەندە لە تاوانەکە چاوەڕێی سڕینەوەی دەکات. بەپێی یاسای نێودەوڵەتی، ونبوونی بەزۆر تەواو دەبێت کاتێک دەوڵەت ڕەتی دەکاتەوە چارەنووسی کەسێک بدۆزێتەوە؛ ژمارەی کوژراوانی ساختە هەمان ئەرک لە پێوەرێکی گەورەدا ئەنجام دەدات. هەر ناوێکی پشتڕاستکراو ئەو بۆشاییە بە یەک کەس دادەخات.

خوێنەرانی کە خۆیان ژمارەکان دەوێت دەبێت دەست پێبکەن بە شوێنکەوتووی ژمارەی کوژراوان، بنکەی زانیاری قوربانییە بەدواداچوونەکان، و ڕێساکانی سەرچاوە لە مێتۆدۆلۆژیا. وەشانە خوێندنەوەییەکانی ئامێر لە comparison.json و victims.json.

پرسیارە زۆر دووبارەکراوەکان

کۆماری ئیسلامی بە شێوەیەکی ئاسایی چۆن بەرامبەر بە کۆمەڵکوژییەک ڕەفتار دەکات؟

لە چوار قۆناغی پێشبینیکراو: ڕەتکردنەوەی تەواو لە ٢٤-٧٢ کاتژمێری یەکەمدا؛ گەڕاندنەوە بۆ “ئاژاوەگێڕان”، جوداخوازان یان دەزگا هەواڵگرییەکانی دەرەوە؛ بڵاوکردنەوەی ژمارەیەکی فەرمی کەمی قوربانیان چەند هەفتەیەک دواتر؛ و داواکاری یان ترساندنی ڕۆژنامەنووسان، پزیشکان و خێزانەکانی کە ژمارەی ڕاستەقینەیان تۆمار کردووە.

ستوونە پشتڕاستکراوەکانی ئەم پەڕەیە چۆن پشتڕاست دەکرێنەوە؟

هەر تۆمارێکی پشتڕاستکراو لەسەر بنەمای لانیکەم دوو بەڵگەی سەربەخۆ دامەزراوە: تۆماری قوربانیانی ناودار لە HRANA، ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران یان ئەمنیستی نێودەوڵەتی؛ بەڵگەنامە سەرەکییەکان وەک تۆماری نەخۆشخانە، بڕوانامەی مردن و ڕێنماییە ڕژێنەکان؛ و ڤیدیۆ یان وێنەی مانگی دەستکردی جوگرافیایی. لە شوێنێکدا کە تەنها یەک بەڵگە هەبێت، تۆمارەکە وەک مەزەندەیەک نیشانە دەکرێت.

بۆچی ژمارەی مردووە فەرمییەکان و پشتڕاستکراوەکان زۆر جیاوازن؟

ئەوان شتی جیاواز دەژمێرن. ژمارە فەرمییەکان مردووەکانی دەژمێرن کە دەوڵەت هەڵدەبژێرێت تۆماریان بکات، زۆرجار ئەو کەسانە لەخۆناگرێت کە لە زینداندا، لە نەخۆشخانەکاندا لەژێر چاودێری ئاسایشدا مردوون، یان خێزانەکانیان فشار لەسەر بوونە بۆ تۆمارکردنی مردنێکی سروشتی. ژمارە پشتڕاستکراوەکان لە کەسە ناودارەکانەوە دەست پێدەکەن و هەر ڕاپۆرتێکی بێناو وەک ناپشتڕاستکراو ڕەچاو دەکەن، بۆیە ژمارەی پشتڕاستکراو زەمینەیەکە نەک سەقفێک.

ئایا ڕاگەیاندنەکانی ڕژێم دەتوانرێت وەک بەڵگە بەکاربهێنرێت؟

بەڵێ — وەک دانپێدانانێک لە دژی بەرژەوەندی. کاتێک ڕاگەیاندنێکی دەوڵەتی دەستگیرکردنێک، قەدەغەی پرسە یان لەسێدارەدانێک پشتڕاست دەکاتەوە، ئەو پشتڕاستکردنەوەیە وەک پشتڕاست ڕەچاو دەکرێت، چونکە دەوڵەت هیچ پاڵنەرێکی نییە بۆ داهێنانی. ڕەتکردنەوەکان وەک بانگەشەی پێویستی بە پشتڕاستکردنەوە ڕەچاو دەکرێن.

شاندی ڕاستییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر ئێران چییە؟

شاندێکی ڕاستییە نێودەوڵەتییە سەربەخۆکانە کە لەلایەن ئەنجومەنی مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ دامەزراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە پێشێلکارییە گوماناوییەکانی پەیوەست بە خۆپیشاندانەکانی کە لە ئەیلوولی ٢٠٢٢ دەستی پێکرد، بەتایبەتی ئەو پێشێلکارییانەی کە دژی ژنان و منداڵان بوون. ڕاپۆرتەکانی بەو ئەنجامە گەیشتن کە هێزە ئاسایشییەکانی ئێران تاوانی دژی مرۆڤایەتییان ئەنجامداوە، لەوانە کوشتن، زیندانیکردن، ئەشکەنجەدان، دەستدرێژی سێکسی و ونکردنی زۆرەملێ.

ڕێبەرێکی پراکتیکی بۆ پشکنینی بانگەشەیەکی فەرمی لە بەرامبەر بەڵگەکاندا

بەدواداچوون بۆ بنەچەی ئیدیعایەک تا بڵاوکراوەی سەرەکییەکەی بکە

دووبارە بڵاوکردنەوە (ڕیپۆست)، وێنەی شاشە (سکڕینشۆت)، یان وەرگێڕانی وتەیەک تەنیا دەروازەیەکە بۆ گەیشتن بە بەڵگە، نەک جێگرەوەی بڵاوکراوە سەرەکییەکە. تۆماری سەرەکی ئەو پێشینە و دەقە دەخاتە ڕوو کە ڕەنگە لە کاتی دەستاودەستکردندا ون بێت: نووسەر، بەرواری بڵاوبوونەوە، ماوەی ڕووماڵکردن، شیاوییەکان و هەر ڕاستکردنەوەیەکی دواتر. ناوهێنانی هەر ڕێکخراوێک وەک سەرچاوە دەبێت بەستەر بێت بۆ ڕاپۆرتە پەیوەندیدارەکەی ئەو ڕێکخراوە، نەک تەنیا بۆ پەڕەی سەرەکیی ماڵپەڕەکەی.

کاتێک وتارێک پشتی بە بڵاوکەرەوەیەکی تر بەستووە، پێش ئەوەی وتارەکە وەک پشتڕاستکردنەوەیەکی سەربەخۆ هەژمار بکەیت، بەدواداچوون بۆ ئەو سەرچاوەیە بکە کە ئاماژەی پێ دراوە. ئەگەر نەتوانرا سەرچاوە سەرەکییەکە بدۆزرێتەوە، ئەو سنووردارێتییە وەک خۆی تۆمار بکە. نەبوونی سەرچاوە بە مانای نادروستیی ئیدیعاکە نییە، بەڵام ڕێگری دەکات لەوەی لە بەراوردکارییەکاندا بانگەشەی ئەوە بکرێت کە بەڵگە بنەڕەتییەکانی پشکێنراون. تۆمارەکانی سەرچاوە و میتۆدۆلۆژیای ئەرشیڤەکە دوو خاڵی دەستپێکی جیاواز دەخەنە ڕوو: یەکیان ناسنامەی بڵاوکەرەوەکان دەستنیشان دەکات، و ئەوی دیکەیان شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ ئیدیعاکان و خەمڵاندنەکان ڕوون دەکاتەوە.

ناسینەوەی ئەو ڕێکخراوانەی ڕووماڵی سەرەکییان کردووە

شێوازی هەڵسەنگاندنی بەڵگەنامەکان بخوێنەرەوە

بە دەقی بانگەشەکە دەست پێبکە، نەک بە داڕشتنەوەی

بەراوردکردن کاتێک بەهێزترینە کە لێدوانە سەرەکییەکە دیار و ناسراو بێت: کێ وتوویەتی، بەروار، دەستەواژەکان و شوێنی بڵاوکردنەوەی. داڕشتنەوەی سەردێڕێک لەوانەیە مەرجێک یاخود تێبینییەکی گرنگ پشتگوێ بخات، یان چەند لێدوانێک تێکەڵ بکات. دواتر دەبێت دۆزینەوە سەربەخۆکە لەسەر هەمان ڕووداو و هەمان پرسیاری واقیعی بێت، نەک بانگەشەیەکی هاوشێوە لە سەردەمێکی جیاوازترەوە.

شێوازی بەردەوامی حاشاکردن بریتییە لە لێکدانەوەیەکی سەرنووسەری بۆ نموونەی هەڵبژێردراو، نەک خشتەیەکی کاتی کە دەبێت هەموو ڕووداوێکی داهاتوو شوێنی بکەوێت. پێویستە نموونەکان لەسەر بنەمای بەڵگەکانی خۆیان بمێننەوە یان ڕەت بکرێنەوە. دانپێدانانی فەرمیش سەرچاوەیەکە کە دەبێت بە شێوەیەکی ڕەخنەگرانە لێکۆڵینەوەی لەسەر بکرێت: لەوانەیە تەنها ئەوە بسەلمێنێت کە دەسەڵاتداران چییان وتووە، بەبێ ئەوەی بە شێوەیەکی سەربەخۆ ڕاستییەکانی پشت وتەکە یان تەواوێتیی لێدوانەکە بسەلمێنێت.

تۆمارەکانی سەرچاوەی ئەرشیڤ بدۆزەرەوە

پشتڕاستکردنەوە دەبێت بە تەواوی سەربەخۆ بێت

وێنەیەکی ئەرشیڤی زیندانی ئێڤین لە ئێران، ١٩٨٤
وێنەیەکی مێژوویی زیندانی ئێڤین لە تۆماری ویکیمیدیا کۆمنز بە ناونیشانی «Fithr 1984. Evin prison, Iran». ئەمە پاشخانێکی ئەرشیڤییە، نەک بەڵگەیەک لەسەر بارودۆخی ئێستای زیندانەکە. Jadi from Iran · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

دوو وتار کە هەمان ڕاپۆرتی ئاژانسێک دووبارە دەکەنەوە، مەرج نییە دوو بەڵگەی سەربەخۆ و جیاواز بن. بەراوردێکی بەهێزتر، تۆماری سەرەکیی پشت هەر گێڕانەوەیەک دەستنیشان دەکات و ڕوونی دەکاتەوە کە ئایا شایەتحاڵەکان، بەڵگەنامەکان یان میتۆدە لێکۆڵینەوەییەکان جیاوازن یان نا. ئەمەش ڕێگری دەکات لەوەی دووبارەبوونەوە وەک پشتڕاستکردنەوەی ڕاستەقینە دەربکەوێت.

وێنەکانیش پێویستیان بە هەمان ئاستی وریایی هەیە. وێنەیەک دەتوانێت کۆبوونەوەیەک، دیمەنی دەرەوەی زیندانێک یان یادپێکردنێک پێشان بدات، بەڵام ناتوانێت بە تەنیا هۆکاری مردن دەستنیشان بکات. پشکنینی بڵاوکراوەکانی پێشوو زۆر گرنگە کاتێک وێنەیەکی کۆن لە پاڵ بانگەشەیەکی نوێدا بڵاودەکرێتەوە. وێنە مێژووییەکەی ئێڤین لەم بەشەدا بە ڕوونی خراوەتە پاڵ سەرچاوە ئەرشیڤییەکەی؛ ئەمە وێنەی بارودۆخی ئێستا یان بەڵگەی تۆمەتێکی دیاریکراو نییە.

میتۆدی پشتڕاستکردنەوە بخوێنەرەوە

پێش لێکدانەوەی جیاوازییەکان، شتە هاوشێوەکان بەراورد بکە

ژمارەیەکی گشتیی فەرمی، لیستێکی ناوە تۆمارکراوەکان و خەمڵاندنێک، لەوانەیە پۆلێنی جیاواز بژمێرن یان ماوەی جیاواز بگرنە خۆ. ناکۆکیی نێوانیان گرنگە، بەڵام تەنها قەبارەی جیاوازیی ژمارەکان هۆکاری دروستبوونی ئەو جیاوازییە دەستنیشان ناکات. بەراوردکارییەکی بەسوود، پێناسەی هەر سەرچاوەیەک و ڕوونکردنەوەی خودی سەرچاوەکە بۆ سنووردارێتییەکانی لەخۆدەگرێت.

ناوە دووبارەبووەکان، شێوازە جیاوازەکانی پیتچنین (نووسینی ناو)، کەیسەکانی ژێر پێداچوونەوە و بەروارە نادیارەکانی ڕووداوەکان دەتوانن بەراوردکارییەکان ئاڵۆز بکەن. پێویستە لەسەر ئاستی تۆمارەکان لێکۆڵینەوەیان لێ بکرێت نەک بەو گریمانەیە یەکلایی بکرێنەوە کە بەرزترین یان نزمترین ژمارە مەرجە دروست بێت. سیستەمی بەدواداچوونی قوربانییەکان ئەم پرسیارانە بە ڕوونی دەهێڵێتەوە، و بنکەدراوەی ناودێرکراویش تێڕوانینێکی وردتر بۆ کەیسە بەڵگەدارە تاکەکەسییەکان دەستەبەر دەکات.

ڕاپۆرتە بەروارکراوەکانی قوربانییەکان بەراورد بکە

پشکنینی ناوە تۆمارکراوەکان بە شێوەی تاکەکەسی

ڕاستکردنەوە بەشێکە لە پشتڕاستکردنەوەی زانیارییەکان

ڕاگەیەندراوێکی ڕاستکراوە پێویستە دەستنیشانی بکات چی گۆڕاوە و لەبەر چی گۆڕاوە، بەبێ ئەوەی شوێنپێی سەرچاوە بنەڕەتییەکە بسڕێتەوە. ئەمە بەسەر بەروارێکی هەڵە، ژێرنووسی وێنەیەک، کۆیەکی پێداچوونەوەبۆکراو، یان سەرچاوەیەک کە چیتر پشتگیری لەو داڕشتنە ناکات کە پێوەی بەستراوەتەوە، جێبەجێ دەبێت. هێشتنەوەی تۆمارێک بە شێوەیەکی کراوە بۆ پێداچوونەوە هێزە نەک دانپێدانان بەوەی هەموو بەڵگەکان وەک یەک جێی گومانن.

ئەو خوێنەرانەی کە لەم پەڕەیە دەگێڕنەوە پێویستە بەستەری سەرچاوە دیاریکراوەکە پێڕەو بکەن و مەرج و تێبینییەکانی لەگەڵ خۆیاندا بگوازنەوە. فایلی بەراوردکاری کە لەلایەن ئامێرەوە دەخوێندرێتەوە بەسوودە بۆ دۆزینەوەی ئیدیعاکان، بەڵام جێگەی ڕاپۆرتە بنەڕەتییەکە ناگرێتەوە. جیاوازی نێوان دۆزینەوەیەکی بەبەڵگەکراو، تۆمەتێکی ڕاپۆرتکراو، و لێکدانەوەیەکی دەستەی نووسەران دەبێت لە هەموو پوختەکردن و بەکارهێنانەوەیەکدا وەک خۆی بمێنێتەوە.

پێداچوونەوە بە شێوازی جیاکردنەوەی بەڵگەکان لە خەمڵاندنەکان

هەموو پرسیارەکانی تایبەت بە ئێران، وەڵامدراونەتەوە

هەموو پرسیار و وەڵامە سەرچاوەدارەکانی ئەم ئەرشیفە، لە یەک لاپەڕەدا کۆکراونەتەوە. سەرەتا وەڵامە کورتەکان، لەگەڵ بەستەرێک بۆ لاپەڕەی تەواو لە پشت هەر یەکێکیانەوە.

قوربانییەکان، ژمارەی کوژراوان و پشتڕاستکردنەوەیان →

ناوەندی پرسیارە باوەکان بەتەواوی بکەرەوە →

دەنگەکان لەسەر ئێران و کاردانەوە نێودەوڵەتییەکان

تۆمارەکە بە زمانی ڕەسەنە؛ وەسفەکان وەرگێڕدراون.

ئێلیکا لۆ بۆن · ڕەخنەگرتن لە پۆزش‌هێنانەوە بۆ ڕژێم

The Free Press، ١١ی ئازاری ٢٠٢٦. پارێزەر و چالاکوانی ئێرانی ڕەخنە لە گێڕانەوەکانی لایەنگری ڕژێم دەگرێت. ئەمە لێدوانێکی سیاسییە، نەک ڕاپرسییەک لە هەڵمەتکارانی دژە شەڕ؛ دژایەتیکردنی شەڕ خۆی بە واتای پشتگیریکردن لە سەرکوتکردن نایەت.

هیلێل نۆیەر · مێژوو چاودێری دەکات

UN Watch، دانیشتنی تایبەتی ئەنجومەنی مافی مرۆڤ، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. نۆیەر تەحەدای بێدەنگی نێودەوڵەتی دەکات. تۆمەت و ئامارەکانی ئەو بانگەشەن لە وتارێکی ڕێکخراوێکی ناحکومیدا، نەک دۆزینەوەکانی ئەنجومەنەکە.