گەشتی ئیرشاد بە واتای چییە؟
ناوی فارسی وەک پاتڕۆڵی ڕێنماییوەرگێڕدراوە. میدیای بیانی پێی دەڵێن "پۆلیسی ڕەوشت". ئەمە یەکەیەکی فەراجا (پۆلیسی نیشتمانی ئێران)ە، نەک سپاه — هەرچەندە بەسیج و "جێبەجێکەرانی حجاب"ی خۆبەخش بە هاوشێوەیی لەگەڵیدا کار دەکەن.
پاتڕۆڵەکان چۆن کار دەکەن؟
تیمەکانی دوو بۆ چوار ئەفسەر، بەزۆری بە یەک ئافرەت لە چادردا، لە ڤانە سپی و سەوزەکانەوە لە دەرگاکانی میترۆ، پارکەکان، بازاڕەکان و دەروازەکانی زانکۆدا کار دەکەن. ئەو ژنانەی کە پێنەکراون گونجاو بن، ئاگادار دەکرێنەوە، وێنەیان لێ دەگیرێت، و زۆرجار بۆ "ڕاهێنانی دووبارە فێربوون"، سزا، یان ناردنی بۆ دادگا دەبردرێنە ناوەندی دەستبەسەرکردن. لە ساڵی ٢٠٢٤ەوە پاتڕۆڵەکان بە چاودێری کامێرا، ئاگادارکردنەوەی ئێس ئێم ئێس، دەستبەسەرکردنی ئۆتۆمبێل و مۆرکردنی کاروبارەکان پشتگیری دەکرێن.
کێ دوای دەستبەسەرکردن مردووە؟
| ناو | تەمەن | ڕێکەوت | ڕووداوەکە |
|---|---|---|---|
| مەحسا (ژینا) ئەمینی | 22 | ١٣–١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ | لە میترۆی حەقانی دەستبەسەر کرا؛ لە دەستبەسەرییەوە ڕووخا؛ سێ ڕۆژ دواتر کۆچی دوایی کرد. ڕاستییەکانی تیمی لێکۆڵینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان مردنەکەی بە توندوتیژی جەستەیی لەلایەن بەرپرسانی دەوڵەتەوە دەگەڕێننەوە. |
| ئارمیتا گەراڤەند | 16 | ١–٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ | لە میترۆی تاران دوای ڕووبەڕووبوونەوەی لەگەڵ جێبەجێکارانی حجاب ڕووخا؛ چوار هەفتە دواتر کۆچی دوایی کرد. |
| ئارەزوو بەدری | 31 | ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ | لە کاتی پلانی نووردا لەلایەن پۆلیسەوە تەقەی لێکرا دوای ئەوەی ئۆتۆمبێلەکەی بەهۆی پێشێلکردنی حجابەوە نیشانە کرابوو؛ بە شەلەلی هێڵدرا. |
ئایا گەشتی ئەرشەد هەڵوەشایەوە؟
نەخێر. لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢دا سەرۆکی داواکاری گشتی تێبینی کرد کە پاترۆڵەکە
What law is being enforced?
Compulsory veiling was imposed by decree in March 1979 and written into the penal code in 1983. Later hijab and chastity legislation extended penalties to fines, travel and banking restrictions, and business closures. Our hijab law page sets out the texts and the penalties in force.
Frequently asked questions
What is Gasht-e Ershad?
The Guidance Patrol: the unit of Iran's national police created in 2005 to enforce compulsory hijab and public chastity rules, mainly against women.
Is Gasht-e Ershad still active in 2026?
Yes. It was never legally dissolved and returned openly with the Noor Plan in April 2024, combining street patrols with camera surveillance and business closures.
Did Gasht-e Ershad kill Mahsa Amini?
A Guidance Patrol unit detained her on 13 September 2022. She collapsed in custody within two hours and died on 16 September. The UN Fact-Finding Mission concluded her death resulted from physical violence by state agents.
What is the Noor Plan?
A nationwide hijab crackdown announced in April 2024, involving mass warnings, arrests, sealed businesses and, in at least one documented case, police gunfire.
Is Gasht-e Ershad part of the IRGC?
No. It belongs to FARAJA, the national police, although Basij units and volunteer enforcers linked to the IRGC carry out similar enforcement.
What happens to women who are detained?
Most are held for hours at a detention centre, made to sign a pledge and released; others face fines, prosecution, university or job penalties.