Key facts
- Ο νόμος για τη χιτζάμπ καθιερώθηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, καθιστώντας την υποχρεωτική για όλες τις γυναίκες.
- Το άρθρο 638 του Ιρανικού Ποινικού Κώδικα προβλέπει ποινές για τη μη τήρηση της χιτζάμπ.
- Οι παραβάσεις τιμωρούνται με πρόστιμα, μαστιγώσεις και ποινές φυλάκισης από 10 ημέρες έως δύο μήνες.
- Το νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας» του 2023 αυστηροποιεί τις ποινές, με φυλάκιση έως 15 ετών και πρόστιμα έως 360 εκατομμύρια ριάλ.
- Οι «Περιπολίες Καθοδήγησης» (Gasht-e Ershad) επιβάλλουν τον νόμο στους δημόσιους χώρους.
- Ο θάνατος της Μαχσά Αμινί στις 16 Σεπτεμβρίου 2022, μετά τη σύλληψή της από την αστυνομία ηθών, προκάλεσε εκτεταμένες διαμαρτυρίες.
- Οι ιρανικές αρχές χρησιμοποιούν κάμερες παρακολούθησης και τεχνητή νοημοσύνη για την αναγνώριση παραβατών της χιτζάμπ.
- Διεθνείς οργανώσεις, όπως η Amnesty International, έχουν καταδικάσει τις ιρανικές πρακτικές ως παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο υποχρεωτικός νόμος για τη χιτζάμπ: Ιστορία και απαιτήσεις
Ο υποχρεωτικός νόμος για τη χιτζάμπ στο Ιράν καθιερώθηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Μετά την πτώση του Σάχη, η νέα ιρανική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του Αγιατολάχ Χομεϊνί, άρχισε να επιβάλλει μια σειρά από ισλαμικούς νόμους, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής κάλυψης του κεφαλιού για τις γυναίκες. Αρχικά, η εντολή δόθηκε το 1980, και το 1983, ο νόμος για την υποχρεωτική χιτζάμπ ενσωματώθηκε στον Ποινικό Κώδικα της χώρας. Το άρθρο 638 του Ιρανικού Ποινικού Κώδικα αναφέρει ότι «όποια γυναίκα εμφανιστεί δημόσια χωρίς τη νόμιμη ισλαμική χιτζάμπ» θα τιμωρηθεί με φυλάκιση από 10 ημέρες έως δύο μήνες ή με πρόστιμο. Αυτή η διάταξη αποτέλεσε τη βάση για δεκαετίες καταπίεσης των γυναικών (Human Rights Watch, 2023).
Ο νόμος απαιτεί από όλες τις γυναίκες, ανεξαρτήτως εθνικότητας ή θρησκείας, να καλύπτουν τα μαλλιά τους και να φορούν φαρδιά ρούχα που κρύβουν το σχήμα του σώματος σε δημόσιους χώρους. Ο όρος «χιτζάμπ» στην ιρανική νομοθεσία αναφέρεται σε ένα ευρύτερο ένδυμα που καλύπτει το σώμα εκτός από το πρόσωπο και τα χέρια. Πέρα από τα παραδοσιακά μαντήλια, όπως η χιτζάμπ, περιλαμβάνονται και πιο ολοκληρωμένα καλύμματα όπως το τσαντόρ, το οποίο είναι υποχρεωτικό σε ορισμένους επίσημους χώρους. Οι ιρανικές αρχές θεωρούν την υποχρεωτική χιτζάμπ ως θεμελιώδες στοιχείο της ισλαμικής ταυτότητας και της ηθικής τάξης της κοινωνίας (Amnesty International, 2023).
Οι ερμηνείες του τι συνιστά «ακατάλληλη» ή «χαλαρή» χιτζάμπ έχουν αλλάξει με την πάροδο του χρόνου και ανάλογα με την κυβέρνηση. Ενώ αρχικά η επιβολή ήταν εξαιρετικά αυστηρή, υπήρξαν περίοδοι σχετικής χαλάρωσης, ιδίως κατά τη διάρκεια πιο μεταρρυθμιστικών προεδριών. Ωστόσο, η βασική απαίτηση παραμένει αμετάβλητη και η επιβολή του νόμου μπορεί να ενταθεί ή να χαλαρώσει ανάλογα με τις πολιτικές εξελίξεις και την κοινωνική αντίσταση. Η τελευταία περίοδος, ιδίως μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, χαρακτηρίζεται από μια εκ νέου αυστηροποίηση των μέτρων επιβολής (IranWire, 2022).
Ποινές για παραβίαση της χιτζάμπ: Από πρόστιμα έως φυλάκιση
Οι ποινές για την παραβίαση του νόμου για τη χιτζάμπ στο Ιράν είναι πολύπλευρες και έχουν γίνει ολοένα και πιο αυστηρές με την πάροδο του χρόνου. Ενώ ιστορικά, οι παραβάτες αντιμετώπιζαν πρόστιμα ή σύντομες ποινές φυλάκισης, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί δραματικά. Το άρθρο 638 του Ιρανικού Ποινικού Κώδικα καθορίζει τις βασικές ποινές: φυλάκιση από 10 ημέρες έως δύο μήνες ή πρόστιμο. Ωστόσο, στην πράξη, οι γυναίκες συχνά υποβάλλονται σε μαστιγώσεις, αναγκαστικά «μαθήματα ηθικής», ψυχολογική πίεση και άλλες μορφές τιμωρίας που δεν περιγράφονται ρητά στον νόμο (Amnesty International, 2023).
Με την ψήφιση του νομοσχεδίου «Προστασίας της Οικογένειας μέσω της Προώθησης της Κουλτούρας της Αγνότητας και της Χιτζάμπ» το 2023, οι ποινές έχουν γίνει πολύ πιο σοβαρές. Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει φυλάκιση έως 15 έτη για όσες γυναίκες θεωρείται ότι «προωθούν τη μη κάλυψη» ή «ενεργούν με οργανωμένο τρόπο» εναντίον της χιτζάμπ. Επιπλέον, οι παραβάσεις τιμωρούνται με πρόστιμα που φτάνουν έως και 360 εκατομμύρια ριάλ (περίπου 600 ευρώ, αν και η ισοτιμία είναι εξαιρετικά ασταθής) και διάφορους κοινωνικούς περιορισμούς, όπως απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, απαγόρευση πρόσβασης σε τράπεζες ή κυβερνητικές υπηρεσίες και απαγόρευση εργασίας (Human Rights Watch, 2023).
Οι ποινές επεκτείνονται και σε επιχειρήσεις ή ιδρύματα που δεν επιβάλλουν τη χιτζάμπ στους χώρους τους, αντιμετωπίζοντας κλείσιμο, πρόστιμα και ποινές φυλάκισης για τους υπεύθυνους. Ακόμη και οι οδηγοί που επιτρέπουν σε γυναίκες χωρίς χιτζάμπ να επιβαίνουν στα οχήματά τους μπορούν να αντιμετωπίσουν κυρώσεις, όπως κατάσχεση του οχήματος. Αυτή η διευρυμένη προσέγγιση επιβολής έχει ως στόχο να δημιουργήσει ένα κλίμα φόβου και να εξαναγκάσει την πλήρη συμμόρφωση σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας (Reuters, 2023).
| Τύπος Παράβασης | Παλαιός Νόμος (άρθρο 638) | Νομοσχέδιο 2023 (Εκτιμήσεις) |
|---|---|---|
| Μη κάλυψη (1η φορά) | 10 ημέρες - 2 μήνες φυλάκιση ή πρόστιμο | Πρόστιμο 90-360 εκατ. ριάλ ή 6 μήνες φυλάκιση |
| Επανάληψη παράβασης | Κλιμακούμενες ποινές | Κλιμακούμενα πρόστιμα, 1-3 έτη φυλάκιση |
| Οργανωμένη μη κάλυψη/Προώθηση | Δυσφημίσεις | 5-15 έτη φυλάκιση, βαριά πρόστιμα |
| Επιχειρήσεις χωρίς επιβολή | Επιπλήξεις, προειδοποιήσεις | Κλείσιμο, πρόστιμα, φυλάκιση ιδιοκτήτη |
| Διασημότητες/Πρόσωπα επιρροής | Αποκλεισμός | Πολύ βαριά πρόστιμα, απαγόρευση εργασίας, φυλάκιση |
Το νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας»: Ενίσχυση της καταπίεσης
Το νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας μέσω της Προώθησης της Κουλτούρας της Αγνότητας και της Χιτζάμπ», το οποίο εγκρίθηκε από το ιρανικό κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο του 2023 και αναμένεται να γίνει νόμος, αντιπροσωπεύει μια σοβαρή κλιμάκωση της καταπίεσης των γυναικών στο Ιράν. Αυτό το νομοσχέδιο, που περιλαμβάνει 70 άρθρα, στοχεύει στην «προστασία της οικογένειας» με την επιβολή ακόμα πιο αυστηρών περιορισμών στην ενδυμασία των γυναικών. Οι διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταδικάσει το νομοσχέδιο ως «πολύ πιο βίαιο και σκληρό» από τους προηγούμενους νόμους, μετατρέποντας τις γυναίκες σε «πολίτες δεύτερης κατηγορίας» (Amnesty International, 2023).
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι γυναίκες που εμφανίζονται δημόσια χωρίς χιτζάμπ ή με «ακατάλληλη» χιτζάμπ αντιμετωπίζουν μια σειρά από ποινές, συμπεριλαμβανομένων προστίμων, αποκλεισμού από δημόσιες υπηρεσίες, απαγόρευσης πρόσβασης στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απαγόρευσης από ταξίδια στο εξωτερικό και υποχρεωτικής συμμετοχής σε «μαθήματα ηθικής». Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία ενός «Συστήματος Πόντων» όπου οι παραβάσεις καταγράφονται και οι ποινές κλιμακώνονται με κάθε νέα παράβαση, οδηγώντας σε πιο σοβαρές συνέπειες (Iran Human Rights, 2023).
Η εφαρμογή του νομοσχεδίου ανατίθεται σε πολλαπλούς φορείς, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργείου Πληροφοριών και του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ενώ ενθαρρύνεται η συμμετοχή των πολιτών στην καταγγελία παραβάσεων. Το νομοσχέδιο επεκτείνει επίσης την έννοια της «παραβίασης» ώστε να συμπεριλάβει «την προώθηση της μη κάλυψης» ή «την προσβολή της χιτζάμπ» σε οποιοδήποτε πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η έκταση και το εύρος αυτού του νομοσχεδίου υπογραμμίζουν την αποφασιστικότητα του καθεστώτος να επιβάλλει πλήρως την ιδεολογία του (Boroumand Center, 2023).
Μηχανισμοί επιβολής: Αστυνομία ηθών, κάμερες και τεχνητή νοημοσύνη
Ο βασικός μηχανισμός επιβολής του νόμου για τη χιτζάμπ παραδοσιακά ήταν οι «Περιπολίες Καθοδήγησης» (Gasht-e Ershad), γνωστές ως αστυνομία ηθών. Αυτές οι μονάδες αποτελούνται από άνδρες και γυναίκες αξιωματικούς που περιπολούν σε δημόσιους χώρους, παρατηρώντας την ενδυμασία των γυναικών. Όταν εντοπίζουν μια γυναίκα που θεωρούν ότι δεν συμμορφώνεται, την σταματούν, την επιπλήττουν, και συχνά την συλλαμβάνουν. Μετά τη σύλληψη, οι γυναίκες μεταφέρονται σε «κέντρα επανεκπαίδευσης», όπου τους διδάσκονται οι «σωστοί» ισλαμικοί κανόνες ενδυμασίας και μπορούν να αφεθούν ελεύθερες αφού υπογράψουν μια δήλωση συμμόρφωσης ή αφού τους παραλάβει ένα αρσενικό μέλος της οικογένειάς τους (IranWire, 2022).
Μετά τις διαμαρτυρίες του 2022 που πυροδοτήθηκαν από τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, η ορατή παρουσία των Περιπολιών Καθοδήγησης μειώθηκε αρχικά. Ωστόσο, οι αρχές γρήγορα ανέπτυξαν πιο εξελιγμένους και λιγότερο ορατούς μηχανισμούς επιβολής. Το καθεστώς χρησιμοποιεί πλέον εκτεταμένα δίκτυα καμερών παρακολούθησης που είναι εγκατεστημένες σε δημόσιους χώρους, δρόμους και εμπορικά κέντρα. Αυτές οι κάμερες, σε συνδυασμό με την τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου και την τεχνητή νοημοσύνη, χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό γυναικών που δεν φορούν χιτζάμπ ή φορούν «ακατάλληλη» χιτζάμπ. Τα δεδομένα συλλέγονται και οι παραβάτες ειδοποιούνται μέσω μηνυμάτων στα κινητά τηλέφωνα, με κλιμακούμενες ποινές σε περίπτωση επανειλημμένων παραβάσεων (Reuters, 2023).
Εκτός από τις τεχνολογικές λύσεις, οι αρχές έχουν επιστρατεύσει και άλλους παράγοντες. Οι «Στρατοί της Ηθικής» (Moral Armies), αποτελούμενοι από εθελοντές και μέλη της πολιτοφυλακής Μπασίτζ, έχουν ενταθεί στις προσπάθειες επιβολής του νόμου, λειτουργώντας ως άτυπες περιπολίες και καταγγέλλοντας παραβάτες. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις και οι δημόσιοι φορείς έχουν εντολή να επιβάλλουν τη χιτζάμπ στους υπαλλήλους και τους πελάτες τους, απειλούμενοι με κλείσιμο ή άλλες κυρώσεις αν δεν συμμορφωθούν. Αυτό δημιουργεί ένα κλίμα όπου ο φόβος και η αυτολογοκρισία είναι διάχυτα (BBC, 2023).
Ο αντίκτυπος στην κοινωνία και οι αντιδράσεις των γυναικών
Ο υποχρεωτικός νόμος για τη χιτζάμπ και η ολοένα και πιο αυστηρή επιβολή του έχουν βαθύτατο αντίκτυπο στην ιρανική κοινωνία, ιδίως στις γυναίκες. Οι γυναίκες αντιμετωπίζουν καθημερινά τον φόβο της σύλληψης, των προστίμων, των μαστιγώσεων ή ακόμα και της φυλάκισης για την επιλογή τους να μην καλύψουν τα μαλλιά τους. Αυτό οδηγεί σε ψυχολογικό στρες, περιορισμό της ελευθερίας κινήσεων και μειωμένη συμμετοχή στη δημόσια ζωή. Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι αποφεύγουν συγκεκριμένους χώρους ή δραστηριότητες για να μην κινδυνεύσουν. Ο νόμος έχει επίσης οδηγήσει σε αυξημένη σεξουαλική παρενόχληση, καθώς οι «άτυποι» επιτηρητές αισθάνονται ότι έχουν το δικαίωμα να παρεμβαίνουν στην ενδυμασία των γυναικών (Boroumand Center, 2023).
Παρά την καταστολή, οι Ιρανές γυναίκες έχουν δείξει αξιοσημείωτη αντίσταση. Το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», που ξεκίνησε μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί, αποτέλεσε μια πρωτοφανή έκφραση διαμαρτυρίας. Χιλιάδες γυναίκες αφαίρεσαν και έκαψαν τις χιτζάμπ τους, έκοψαν τα μαλλιά τους και διαδήλωσαν στους δρόμους, διεκδικώντας τα βασικά τους δικαιώματα. Αυτές οι πράξεις αντίστασης συνεχίζονται, με πολλές γυναίκες να επιλέγουν να αγνοούν τον νόμο σε δημόσιους χώρους, παρά τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν. Οι διαμαρτυρίες έχουν υποστηριχθεί και από άνδρες, αναδεικνύοντας ένα ευρύτερο αίτημα για ελευθερία και αξιοπρέπεια (Iran Human Rights, 2023).
Διεθνείς οργανώσεις, όπως η Amnesty International και η Human Rights Watch, έχουν καταδικάσει επανειλημμένα τον υποχρεωτικό νόμο για τη χιτζάμπ και το νέο νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας» ως παραβιάσεις των διεθνών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή, στην ελευθερία έκφρασης και στην απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου. Έχουν καλέσει τη διεθνή κοινότητα να πιέσει την ιρανική κυβέρνηση να καταργήσει τους νόμους αυτούς και να λογοδοτήσει για τις παραβιάσεις. Η Μασίχ Αλινετζάντ, Ιρανή ακτιβίστρια, έχει ηγηθεί του κινήματος «My Stealthy Freedom», ενθαρρύνοντας τις γυναίκες να δημοσιεύουν φωτογραφίες τους χωρίς χιτζάμπ (Amnesty International, 2024).
Μελλοντικές προοπτικές: Συνέχιση της αντίστασης και της καταστολής
Οι μελλοντικές προοπτικές σχετικά με τον νόμο για τη χιτζάμπ στο Ιράν παραμένουν αβέβαιες και πιθανώς τεταμένες. Ενώ η ιρανική κυβέρνηση δείχνει αποφασιστικότητα να επιβάλλει τον νόμο μέσω ολοένα και πιο σκληρών μέτρων, η αντίσταση από την πλευρά των γυναικών και του λαού συνεχίζει να είναι ισχυρή. Το νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας» δείχνει ότι το καθεστώς δεν είναι πρόθυμο να υποχωρήσει στις απαιτήσεις για μεγαλύτερη ελευθερία, αλλά αντίθετα επιλέγει την οδό της αυστηροποίησης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω εντάσεις και κοινωνικές αναταραχές (Human Rights Watch, 2023).
Η χρήση της τεχνολογίας, όπως οι κάμερες παρακολούθησης και η τεχνητή νοημοσύνη, για την επιβολή του νόμου, αντιπροσωπεύει μια νέα διάσταση στην κρατική καταπίεση. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η προσωπική ελευθερία περιορίζεται ακόμη περισσότερο και οι γυναίκες βρίσκονται υπό συνεχή επιτήρηση. Ωστόσο, η ίδια η τεχνολογία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί από ακτιβιστές για να αναδείξουν τις παραβιάσεις και να οργανώσουν την αντίσταση, δημιουργώντας μια συνεχή μάχη για τον έλεγχο της πληροφορίας και της εικόνας (IranWire, 2023).
Η διεθνής πίεση είναι ζωτικής σημασίας για να αμφισβητηθούν οι ιρανικές πολιτικές. Οι εκκλήσεις από διεθνείς οργανισμούς για την κατάργηση του νόμου για τη χιτζάμπ και την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών πρέπει να ενταθούν. Καθώς ο κόσμος παρακολουθεί τις εξελίξεις, η μάχη για την ελευθερία των γυναικών στο Ιράν αναμένεται να συνεχιστεί, με τις Ιρανές γυναίκες να παραμένουν στην πρώτη γραμμή, παρά τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά. Η ιστορία έχει δείξει ότι η θέληση για ελευθερία είναι δύσκολο να κατασταλεί μόνιμα, και το μέλλον θα δείξει αν η πίεση του λαού θα υπερισχύσει τελικά της κρατικής καταστολής (Amnesty International, 2024).
Takeaways
- Ο νόμος για τη χιτζάμπ στο Ιράν καθιστά υποχρεωτική την κάλυψη των μαλλιών και των σωμάτων των γυναικών σε δημόσιους χώρους, με αυστηρές ποινές για τις παραβάσεις.
- Το πρόσφατο νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας» ενισχύει τις τιμωρίες, συμπεριλαμβάνοντας εκτεταμένη φυλάκιση, βαριά πρόστιμα και περιορισμούς στα κοινωνικά δικαιώματα.
- Η επιβολή του νόμου γίνεται μέσω αστυνομίας ηθών, καμερών παρακολούθησης και συστήματος πόντων, πλήττοντας την ελευθερία των γυναικών και εντείνοντας την κρατική καταστολή.
- Οι αντιδράσεις, τόσο εντός του Ιράν όσο και διεθνώς, είναι έντονες, με συνεχείς διαμαρτυρίες και καταδίκες από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
- Το μέλλον του νόμου και της εφαρμογής του παραμένει αβέβαιο, καθώς η κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της σκληρής γραμμής και της αυξανόμενης δυσαρέσκειας.
Frequently asked questions
Τι απαιτεί ο νόμος για τη χιτζάμπ στο Ιράν;
Ο νόμος για τη χιτζάμπ στο Ιράν, ο οποίος θεσπίστηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, απαιτεί από όλες τις γυναίκες να καλύπτουν τα μαλλιά τους και τον λαιμό τους, καθώς και να φορούν φαρδιά ρούχα που δεν αναδεικνύουν το σχήμα του σώματός τους, σε όλους τους δημόσιους χώρους. Ο κανόνας αυτός ισχύει για όλες τις γυναίκες, Ιρανές ή ξένες, ανεξαρτήτως θρησκείας (Human Rights Watch, 2023).
Ποιες είναι οι ποινές για τη μη τήρηση του νόμου για τη χιτζάμπ στο Ιράν;
Οι ποινές για τη μη τήρηση του νόμου για τη χιτζάμπ στο Ιράν ποικίλλουν. Σύμφωνα με το άρθρο 638 του Ιρανικού Ποινικού Κώδικα, η μη κάλυψη των μαλλιών μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα, μαστιγώσεις και φυλάκιση από 10 ημέρες έως δύο μήνες. Το πρόσφατο νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας» του 2023 προβλέπει ακόμη πιο αυστηρές ποινές, όπως φυλάκιση έως 15 ετών, πρόστιμα έως 360 εκατομμύρια ριάλ και απαγόρευση από δημόσιους χώρους και εργασία (Amnesty International, 2023).
Τι είναι το νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας» και πώς σχετίζεται με τη χιτζάμπ;
Το νομοσχέδιο «Προστασίας της Οικογένειας μέσω της Προώθησης της Κουλτούρας της Αγνότητας και της Χιτζάμπ», που ψηφίστηκε το 2023, είναι μια νομοθετική πράξη που ενισχύει δραματικά την επιβολή του νόμου για την υποχρεωτική χιτζάμπ. Θεσπίζει νέες και αυστηρότερες ποινές, συμπεριλαμβανομένων υψηλών προστίμων, μακρών ποινών φυλάκισης και περιορισμών στα κοινωνικά δικαιώματα για τις γυναίκες που παραβιάζουν τον κανόνα. Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη χρήση τεχνολογίας, όπως κάμερες παρακολούθησης, για την αναγνώριση των παραβατών (Iran Human Rights, 2023).
Πώς επιβάλλεται ο νόμος για τη χιτζάμπ στους δημόσιους χώρους του Ιράν;
Η επιβολή του νόμου για τη χιτζάμπ στους δημόσιους χώρους του Ιράν γίνεται με διάφορους τρόπους. Οι «Περιπολίες Καθοδήγησης» (Gasht-e Ershad), γνωστές ως αστυνομία ηθών, συλλαμβάνουν γυναίκες που κρίνεται ότι δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες ενδυμασίας. Επιπλέον, οι αρχές χρησιμοποιούν πλέον κάμερες παρακολούθησης και συστήματα αναγνώρισης προσώπου με τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίζουν παραβάτες. Οι οδηγοί που επιτρέπουν σε γυναίκες χωρίς χιτζάμπ να επιβαίνουν στα οχήματά τους αντιμετωπίζουν επίσης κυρώσεις (Reuters, 2023).
Πώς επηρέασε ο θάνατος της Μαχσά Αμινί την επιβολή του νόμου για τη χιτζάμπ;
Ο θάνατος της 22χρονης Μαχσά Αμινί τον Σεπτέμβριο του 2022, μετά τη σύλληψή της από την αστυνομία ηθών για «ακατάλληλη ενδυμασία», προκάλεσε ένα κύμα πανεθνικών διαμαρτυριών με το σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Ενώ αρχικά φάνηκε να υπάρχει μια σχετική υποχώρηση στην ορατή παρουσία της αστυνομίας ηθών, οι αρχές σύντομα επανέφεραν και ενίσχυσαν την επιβολή του νόμου, κυρίως μέσω του νέου νομοσχεδίου «Προστασίας της Οικογένειας», επιδιώκοντας να καταπνίξουν κάθε αντίσταση (IranWire, 2022).
Entities: Ισλαμική Επανάσταση · Ιρανικός Ποινικός Κώδικας · Μαχσά Αμινί · Περιπολίες Καθοδήγησης · Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης · Εβίν · Νομοσχέδιο Προστασίας της Οικογένειας μέσω της Προώθησης της Κουλτούρας της Αγνότητας και της Χιτζάμπ · Ανώτατο Συμβούλιο Πολιτιστικής Επανάστασης · Σιράζ · Τεχεράνη · Κομ · Αχβάζ · Αμίρ-Ραχίμ Καντάρι · Μασίχ Αλινετζάντ · Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ · Amnesty International · Human Rights Watch · Iran Human Rights · Boroumand Center
Sources
- Iran’s ‘hijab bill’ is a desperate attempt to contain women’s freedom
- Iran’s morality police return to streets after Mahsa Amini protests
- Abdorrahman Boroumand Center
- BBC News — Iran coverage
- Iran: Proposed 'Hijab and Chastity' Bill Intensifies Crackdown on Women
- Amnesty International — Iran
- Human Rights Watch — Iran
