فیلمی دیاریکراو
77 کاتژمێر — فیلمەکە دەربارەی دوو شەوی ئێران
فیلمێکی ورووژێنەری دەروونی لەلایەن Vahid Mahdavi، کە لە شەوانی 8 و 9ی کانوونی دووەمی 2026 ڕوودەدات. ترەیلەرەکان ببینە، چیرۆکەکە بخوێنەرەوە، و تۆمارە بەڵگەنامەییەکەی پشت سەری ببینە.
خۆپیشاندانەکانی ئێران، شوباتی ٢٠٢٦
ئەو مانگەی کە ژمارەکان جێگیر بوون، سەرۆک کۆمار داوای لێبوردنی کرد، و جەنگ دەستی پێکرد.
پەیوەندیدار: ئیسرائیل، ئەمریکا و ئێران — چۆن ئێرانییەکان هێرشەکانیان بینی: جەنگی دوازدە ڕۆژەی حوزەیرانی ٢٠٢٥، ئۆپەراسیۆنی تووڕەیی ئیپیک لە ٢٠٢٦، تۆماری نیشانەدانان، و ئەو هاووڵاتییانەی کە بە هەر حاڵێک کوژران.
شوباتی ٢٠٢٦ زستانی سووری داخست و شتێکی تری کردەوە. ئەم پەڕەیە ڕۆژ بە ڕۆژ تۆماری مانگەکە دەکات: ژمارە کوژراوە ڕکابەرەکان کە لەو بڵاوکرانەوە، یەکەم داوای لێبوردنی سەرۆک کۆمار لە مێژووی کۆماری ئیسلامیدا، و هەڵمەتی سەربازی کە لە ڕۆژی کۆتاییدا دەستی پێکرد.
چەند کەس کوژران؟ تەواوەکەی ببینە شوێنکەوتووی ژمارەی کوژراوانی ئێران — پێڕستی ناوە پشتڕاستکراوەکان، ژمارە فەرمییەکان و بۆشایی نێوانیان، بەپێی ماوە.
ڕۆژ بە ڕۆژ
| ١ی شوبات | ژمارەی فەرمی حکومەتی پزیشکیان ژمارەی ٣،١١٧ کوژراو بڵاوکردەوە، لەنێویاندا نزیکەی ٢١٤ هێزی ئاسایش — تاکە ژمارەی نیشتمانی و یەکەم ژمارەی حکومەت. |
|---|---|
| سەرەتای شوبات | پرسە وەک خۆپیشاندان ڕێوڕەسمەکانی چلەی مردووانی ڕێبەندان لە ڕەشت، کرماشان، جوانڕوود و نەیشابوور خەڵکی زۆری کۆکردەوە. چەند کۆبونەوەیەک بە گوللەی ڕاستەوخۆ پەرش و بڵاو کرانەوە، کە بووە هۆی کوژرانی زیاتر و پرسەی زیاتر. |
| ١١ی شوبات | پزیشکیان پاچەوانی دەکات لە ساڵڕۆژی شۆڕشی ١٩٧٩دا، سەرۆک کۆمار مەسعود پزیشکیان بە فەرمی لە نەتەوە پاچەوانی کرد — بەبێ ناوبردنی تاوانبار، کردنەوەی لێکۆڵینەوە یان ئازادکردنی تەنانەت یەک بەندکراو. |
| ناوەڕاستی شوبات | لە سێدارەدان دەست پێ دەکاتەوە حوکمەکانی سێدارەی پەیوەست بە خۆپیشاندانەوە لە دادگا شۆڕشگێڕییەکاندا بڕدران. ژمارەی بەندکراوان بەپێی گروپە چاودێرییەکان لە ١٠٠،٠٠٠ تێپەڕی، لەنێویاندا پارێزەر و پزیشک. |
| ٢٣ی شوبات | هەرانا پێڕستی خۆی دادەخات هەرانا ٧،٠٠٧ مردنی پشتڕاستکراوی بۆ زستانی سوور بڵاوکردەوە: ٦،٤٨٨ خۆپیشاندەر، ٢٣٦ منداڵ، ٢٠٧ کەسی ئاسایش و ٧٦ ڕێبەر، لەگەڵ ١١،٧٤٤ حاڵەتی دیکە کە هێشتا لەژێر پێداچوونەوەدان. |
| ٢٨ی شوبات | ئۆپراسیۆنی تووڕەیی گەورە دوای شکستی گفتوگۆکان، ئەمریکا و ئیسرائیل هەڵمەتێکی سەربازی هاوبەشیان دژی ئێران دەستپێکرد — نزیکەی ٩٠٠ هێرش لە دوازدە کاتژمێری یەکەمدا. ڕێبەری باڵا عەلی خامنەیی لە شەپۆلە سەرەتاییەکاندا کوژرا. دووەم ڕەشەباوی نیشتمانی ئینتەرنێت ڕوویدا. |
ژمارەکان، لە تەنیشت یەکدا
شوبات ئەو مانگەیە کە ژمارەکان لە تۆماری گشتییدا جێگیر کران — و ئەو مانگەی کە ڕوون بووەوە کە هەرگیز ڕێک ناکەون.
| حکومەت، ١ی شوباتی ٢٠٢٦ | 3,117 — ژمارەی فەرمی حکومەتی پزیشکیان، لەنێویاندا نزیکەی ٢١٤ هێزی ئاسایش. |
|---|---|
| ئێرانی ئینتەرناشناڵ | 6,634 ناوی کوژراو، بە شێوەیەکی سەربەخۆ کۆکراوەتەوە. کەمتر لە ١٠٠ ناو لەگەڵ پێڕستی حکومەتدا هاوپەیمانن. |
| هەرانا، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ | 7,007 مردنی پشتڕاستکراو؛ ١١،٧٤٤ حاڵەت هێشتا لەژێر پێداچوونەوەدان. |
| ڕاپۆرتکاری تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان | 20,000+ لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ ڕایگەیاند. |
| زانیارییە ڕژێنەکانی هەواڵگری پاسداران | ٣٣,٠٠٠–٣٦,٥٠٠ لە ڕاپۆرتە ناوخۆییەکانی بەرواری ٢٢–٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. |
ئێمە ناکەینە ناکۆکییەکە بە ژمارەیەکی تاک. ناکۆکی نێوان ژمارەی حکومەت کە ٣,١١٧ە و خەمڵاندنی ناوخۆیی خزمەتگوزاری ئەمنی خۆی کە زیاتر لە ٣٣,٠٠٠ە، خۆی بەشێکە لە تۆماری مێژوویی.
ئەوەی لێبوردنیەکە کردی و نەیکرد
ڕاگەیاندنی ١١ی شوباتی مەسعود پزیشکیان یەکەم دانپێدانانی سەرۆکێکی حکومەتی ئێران بوو کە دەوڵەت هاووڵاتیانی خۆی لەم پێوەرەدا کوشتووە. هیچ فەرماندەیەکی ناو نەبرد، هیچ لێکۆڵینەوەیەکی نەکرد، هیچ بەندییەکی ئازاد نەکرد و هیچ سیاسەتێکی نەگۆڕی. لە ماوەی دوو هەفتەدا دادگاکان دەستەوەستاندنەکانی سزای مردنی پەیوەندیدار بە خۆپیشاندانەوە دەستپێکردەوە.
پرسیارە زۆر دووبارەکراوەکان
چی ڕوویدا لە ئێران لە شوباتی ٢٠٢٦؟
حکومەت ژمارەی فەرمی مردووەکانی خۆی بڵاوکردەوە کە ٣,١١٧ بوو لە ١ی شوبات؛ چلەکانی مردووەکانی کانوونی دووەم تەقەیان لێکرا؛ سەرۆک پزیشکیان بە شێوەیەکی گشتی لە ١١ی شوباتدا لە نەتەوە داواکاری لێبوردنی کرد؛ HRANA لیستی پشتڕاستکراوی خۆی لە ٧,٠٠٧ مردندا لە ٢٣ی شوباتدا داخست؛ و لە ٢٨ی شوباتدا ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل هێرشی سەربازی ئۆپەراسیۆنی تووڕەیی ئەفسانەیی دژی ئێرانیان دەستپێکرد.
ئایا سەرۆکی ئێران بۆ کوشتنەکان داواکاری لێبوردنی کرد؟
بەڵێ. لە ١١ی شوباتی ٢٠٢٦دا سەرۆک مەسعود پزیشکیان بە شێوەیەکی گشتی لە نەتەوە داواکاری لێبوردنی بۆ سەرکوتکردنەکە کرد. داواکاری لێبوردنیەکە هیچ تاوانبارێکی ناو نەبرد، هیچ لێکۆڵینەوەیەکی نەکرد و هیچ بەندییەکی ئازاد نەکرد، و سزای مردنی پەیوەندیدار بە خۆپیشاندانەوە لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا دەستپێکردەوە.
چەند کەس لەلایەن HRANA پشتڕاستکراونەتەوە کە کوژراون؟
٧,٠٠٧ مردنی پشتڕاستکراو تا ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦: ٦,٤٨٨ خۆپیشاندەر، ٢٣٦ منداڵ، ٢٠٧ کەسی ئاسایش و ٧٦ ڕێبوار، لەگەڵ ١١,٧٤٤ حاڵەتی دیکە کە لە ژێر پێداچوونەوەدان.
ئۆپەراسیۆنی تووڕەیی ئەفسانەیی چی بوو؟
هەڵمەتی سەربازی هاوبەشی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل دژی ئێران کە لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ دەستیپێکرد دوای شکستی گفتوگۆکان، بە نزیکەی ٩٠٠ هێرش لە دوازدە کاتژمێری یەکەمدا. ڕێبەری باڵا عەلی خامنەیی لە شەپۆلە سەرەتاییەکاندا کوژرا و ئێران بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و موشەکی بالیستیک تۆڵەی کردەوە.
بەردەوام بە
- ← کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ — دوو شەو و کۆمەڵکوژی ڕەشت.
- دوو شەوەکە — ٨–٩ی کانوونی دووەم بە وردی.
- ژیاننامەی یادگاری — مردووە ناوبراوەکان.
ئەوەی شوبات گۆڕی
تا شوبات ڕووبەڕووبوونەوەکە لە خۆپیشاندانی شەقامەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی بەردەوام گواسترابووەوە. دەوڵەت لە کانوونی دووەمدا نیشانی دابوو کە بە پێوەرێکی گەورە هێزی کوشندە بەکار دەهێنێت؛ جووڵەکە بە تاکتیکەکانی وەڵام دایەوە کە تەقەکردن لێیان قورسترە — مانگرتن، گۆرانی شەوانە لە سەربانەکانەوە، داخستنی بازار، و ناوبردنی مردووەکان. شوبات هەروەها ئەو کاتەیە کە بەڵگەنامەکان گەیشتن: بی بی سی نیوز فارسی لە ٩ی شوباتی ٢٠٢٦دا ئەرشیڤێکی کارلێککەری بڵاوکردەوە کە زیاتر لە ٢٠٠ قوربانی بە ناو و ڕووخسار ناساند، و ژمارەی پشتڕاستکراوی HRANA تا ٢٣ی شوبات گەیشتە ٧,٠٠٧.
- ٩ی شوبات: بی بی سی فارسی ئەرشیڤێکی کارلێککەر بڵاو دەکاتەوە کە زیاتر لە ٢٠٠ قوربانی ناو و وێنە دەکات.
- ٢٣ی شوبات: ژمارەی پشتڕاستکراوی HRANA دەگاتە ٧,٠٠٧ مردنی ناوبراو، لەگەڵ ١١,٧٤٤ حاڵەت کە هێشتا لە ژێر پێداچوونەوەدان.
- دەستگیرکردنەکان: پرۆسەی بەکۆمەڵی دەستگیرکراوەکانی ڕێبەندان لە ڕێگەی دادگاکانی شۆڕشەوە دەستپێدەکات، کە یەکەمین حوکمەکانی سزای مردنی ساڵی ٢٠٢٦ی بەرهەم دەهێنێت.
- ڕێوڕەسمەکانی مانگرتن: لە چەندین شاردا داخستنی بازار و هاتووچۆ جێگەی کۆبوونەوەکانی شەقامی دەگرێتەوە.
- ٢٨ی شوبات: ئۆپەراسیۆنی تووڕەیی گەورە دەستپێدەکات — لێدانە دەرەکییەکان لە کاتێکدا هێرشە ناوخۆییەکان بەردەوامن.
لە شەقامەوە بۆ دادگا
دەستگیرکراوەکانی ڕێبەندان لە مانگی شوباتدا لەبەردەم دادگاکانی شۆڕشدا دەرکەوتن، بە هەمان تۆمەتی سەرمایە — محاربە و ئەفساد فی الارض — کە دوای ساڵی ٢٠٢٢ بەکارهاتوون. ئەمەش شەپۆلی لەسێدارەدانی بەهاری ٢٠٢٦ی بەرهەم هێنا، لەنێویاندا هەڵواسینەکانی نیسان، کە لە پەڕەی لەسێدارەدانەکان و هەڵواسینی گشتی دا تۆمارکراون. پێکەوەبەستنی لێدانە دەرەکییەکانی ٢٨ی شوبات و هێرشە ناوخۆییەکان لە پەڕەی لێدانەکانی ئیسرائیل و ئەمریکا.
پرسیارە زۆر دووبارەکراوەکان
چی ڕوویدا لە ئێران لە شوباتی ٢٠٢٦؟
دا شیکراوەتەوە. ڕاپەڕین لە خۆپیشاندانی بەکۆمەڵی شەقامەوە گۆڕا بۆ مانگرتن و خۆپیشاندانی شەوانە، بەڵگەنامەکردنی کوشتنەکانی ڕێبەندان بەدوای خۆیدا هات — بی بی سی فارسی زیاتر لە ٢٠٠ قوربانی لە ٩ی شوباتدا ناساند و هەرانا ٧،٠٠٧ مردنی تا ٢٣ی شوبات پشتڕاستکردەوە — و دادگاکانی شۆڕش دەستیان بە پرۆسەکردنی دەستگیرکراوان کرد، کە یەکەمین حوکمەکانی سزای مردنی ساڵی ٢٠٢٦ی بەرهەم هێنا.
ئایا لێدانە دەرەکییەکان ڕێگرییان لە خۆپیشاندانەکان کرد؟
نەخێر. ئۆپەراسیۆنی تووڕەیی گەورە لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦دا دەستیپێکرد لە کاتێکدا هێرشە ناوخۆییەکان بەردەوام بوون؛ خۆپیشاندانەکان و لەسێدارەدانەکان هەردووکیان تا بەهار بەردەوام بوون.
دۆکومێنتارییەکان
فیلمە دۆکومێنتارییە درێژەکان لەسەر ئێران
فیلمی درێژ، لێکۆڵینەوە و زنجیرەیەکی سێ بەشی لەسەر ڕاپەڕین، سەرکوت و ئەو کەسانەی لە پشت تۆمارەکەوەن.
هەموو پرسیارەکانی تایبەت بە ئێران، وەڵامدراونەتەوە
هەموو پرسیار و وەڵامە سەرچاوەدارەکانی ئەم ئەرشیفە، لە یەک لاپەڕەدا کۆکراونەتەوە. سەرەتا وەڵامە کورتەکان، لەگەڵ بەستەرێک بۆ لاپەڕەی تەواو لە پشت هەر یەکێکیانەوە.