این برای چه کسانی است؟
مربیان دبیرستان (۱۴ سال به بالا) و مقطع کارشناسی در رشتههای تاریخ، سیاست، مطالعات جنسیت، روزنامهنگاری و حقوق بشر. تمام منابع تحت کرییتیو کامنز انتساب ۴.۰منتشر شدهاند، بنابراین میتوانید با ذکر منبع آزادانه آنها را اقتباس و بازتوزیع کنید.
درس ۴۵ دقیقهای — «مهسا امینی که بود؟»
- شروع (۵ دقیقه): کلیپ ۳۰ ثانیهای بیبیسی نیوز درباره بازداشت مهسا امینی را نشان دهید.
- مطالعه (۱۰ دقیقه): زندگینامه مهسا امینی و مطالعه ۳ دقیقهای.
- بحث (۲۰ دقیقه): از پرسشهای زیر استفاده کنید.
- نوشتن (۱۰ دقیقه): پاسخ یکپاراگرافی — «جامعه بینالمللی چه وظیفهای، اگر داشته باشد، در قبال دولتی که یک شهروند را در بازداشت میکشد، دارد؟»
درس ۹۰ دقیقهای — «چرا قیام ۱۴۰۱ رخ داد؟»
- چارچوبدهی (۱۰ دقیقه): فعالیت نقشه با مکانیابی ایران، کردستان، تهران، سقز، زاهدان.
- مطالعه (۲۰ دقیقه): قیام + قانون حجاب.
- تحلیل منابع (۳۰ دقیقه): در گروههای کوچک، یک بخش از گزارش هیئت حقیقتیاب سازمان ملل، یک بیانیه عفو بینالملل و یک بیانیه مطبوعاتی ایرنا درباره یک رویداد واحد را مقایسه کنید. چه تفاوتی در زبان وجود دارد؟ چه حقایقی حذف شدهاند؟
- بحث (۲۰ دقیقه): پرسشهای بحث.
- جمعبندی (۱۰ دقیقه): برگه خروج — سه منبع اولیه برای گزارشدهی حقوق بشر در ایران نام ببرید.
واحد درسی یکهفتهای — «ایران ۱۹۷۹–۲۰۲۶»
- روز اول — انقلاب و تأسیس جمهوری اسلامی. مطالعه: میراث.
- روز دوم — اعدامهای دستهجمعی ۱۳۶۷. مطالعه: جهان + گزارش رابرتسون کیسی.
- روز سوم — جنبش سبز ۱۳۸۸؛ آبان خونین ۱۳۹۸. مطالعه: گاهشمار.
- روز چهارم — مهسا امینی و زن، زندگی، آزادی. مطالعه: مهسا امینی.
- روز پنجم — زمستان سرخ ۱۴۰۵ و دو شب. مطالعه: دو شب. تحویل تکلیف.
پرسشهای بحث
- نام کردی مهسا امینی «ژینا» بود. چرا در شناسنامهاش «مهسا» نوشته شده بود؟ این موضوع درباره رابطه زبان و قدرت دولتی چه میگوید؟
- دادستان کل ایران در دسامبر ۲۰۲۲ اعلام کرد که گشت ارشاد «منحل» شده است. چرا رسانههای غربی این را بهعنوان یک واقعیت گزارش کردند؟ چگونه میشد این ادعا را راستیآزمایی کرد؟
- کارشناسان سازمان ملل لایحه «عفاف و حجاب» ۱۴۰۲ را «آپارتاید جنسیتی» نامیدند. برای اینکه این اقدام بهعنوان «جنایت علیه بشریت» محسوب شود، چه معیارهای ادلهای باید احراز شود؟
- ایران در سال ۲۰۲۴، ۹۷۲ اعدام انجام داد — بالاترین رقم در ۱۵ سال گذشته. چرا ممکن است اعدامها افزایش در دورهای که مشروعیت دولت تضعیف میشود؟
- واکنش بینالمللی به اعدامهای دستهجمعی ۱۳۶۷ را با واکنش به خیزش ۱۴۰۱ مقایسه کنید. چه تغییری کرد؟ چه چیزی تغییر نکرد؟
بستههای قابل دانلود
- کتاب الکترونیکی کامل (PDF، انگلیسی) — متن بلند کامل.
- مجموعه پوسترهای کلاسی — ۲۲ قربانی نامدار، قابل چاپ.
- گاهشمار ۱۹۷۹–۲۰۲۶ (JSON) — قابل استفاده در ناتیون، ایرتیبل یا اسلایدشو.
- مجموعه دادههای قربانیان نامدار (JSON).
- منابع و کتابشناسی.
یادداشتی درباره تناسب سنی
این مطالب شامل روایتهایی از قتل، شکنجه و خشونت جنسی است. پیش از اشتراکگذاری با دانشآموزان زیر ۱۶ سال، محتوا را مرور کنید؛ در نظر داشته باشید تکاندهندهترین تصاویر را برای مخاطبان جوانتر در چهرهها حذف کنید. دانشآموزان با پیشینه ایرانی ممکن است ارتباط شخصی با این رویدادها داشته باشند — برای این موضوع جا باز کنید.
انتخاب چارچوبی متناسب با سن
| گروه سنی | نقطه ورود | با احتیاط برخورد کنید |
|---|---|---|
| ۱۱–۱۳ | حقوقی که همه دارند؛ معنای قانونی درباره پوشش در زندگی روزمره؛ داستان شعاری که به سراسر جهان سفر کرد | تصاویر تکاندهنده، خشونت در بازداشت، جزئیات اعدام |
| ۱۴–۱۶ | خیزش ۱۴۰۱ از طریق افراد نامدار؛ نحوه تأیید شواهد؛ قطع اینترنت و کنترل اطلاعات | فیلمهای بدون واسطه؛ حتماً پس از آن بحث و گفتوگو انجام شود |
| ۱۶–۱۸ | جنایت علیه بشریت به عنوان یک مقوله حقوقی؛ تفاوت میان آمار تأییدشده و تخمینها؛ تحریمها و صلاحیت جهانی | چارچوبهای سیاسی که بحث ایرانی را به یک موضع واحد تقلیل میدهد |
| دانشگاه | نقد منبع، آمار تلفات رقیب، الگوهای عدالت انتقالی، اقتدارگرایی تطبیقی | فرض عدم ارتباط شخصی دانشجویان با رویدادها |
مهارت قابل انتقال: تأیید اطلاعات
باارزشترین چیزی که یک کلاس میتواند از این مطالب بیاموزد، حقایق مربوط به یک کشور نیست، بلکه تمرین آزمودن یک ادعاست. به دانشآموزان دو آمار رسمی از شمار قربانیان در یک بازهٔ زمانی بدهید و از آنها بخواهید بدون اینکه تصمیم بگیرند کدام درست است، شکاف میان آنها را توضیح دهند: چه کسی شمارش کرد، چه چیزی به عنوان یک مورد محسوب میشد، در چه تاریخی، و اصلاً چه چیزی قابل شمارش نبود. ردیاب شمار قربانیان و صفحهٔ روششناسی برای همین کار ساخته شدهاند.
- یک بیانیهٔ دولتی را با یک پروندهٔ پزشکی مقایسه کنید و مشخص کنید هر کدام چه چیزی را میتوانند و نمیتوانند اثبات کنند.
- با استفاده از سایهها، تابلوها و مبلمان شهری، مکان و زمان یک فیلم را تعیین کنید.
- در یک گزارش واحد از یک سازمان مردمنهاد، میان شهادت، مستندات و استنباط تمایز قائل شوید.
- توضیح دهید چرا پخش یک اعتراف اجباری از تلویزیون، نشانهٔ اجبار است نه گناهکاری.

ملاحظات ایمنی
برخی از دانشآموزان در ایران خانواده دارند. از کسی نخواهید دربارهٔ ارتباط شخصی خود صحبت کند و از دانشآموزان نخواهید در پلتفرمهای عمومی با نام خود دربارهٔ این موضوع پست بگذارند؛ مقامات ایرانی با بستگان افراد خارج از کشور برخورد کردهاند. از تعیین تکلیفی که نیازمند دسترسی به سایتهای داخلی ایران از شبکهٔ مدرسه است خودداری کنید. پیش از نمایش هر فیلمی هشدار دهید، یک تکلیف جایگزین ارائه دهید و همیشه جلسه را با مطالب مربوط به پاسخگویی — کارزارها, تحریمها، پروژههای مستندسازی — به پایان برسانید تا درس با حس عاملیت به پایان برسد نه وحشت.
پرسشهای متداول
آیا این مطالب برای دبیرستان مناسب است؟
بله، با انتخاب. زندگینامهها، جدول زمانی و تاریخچهٔ شعارها برای سنین ۱۴ سال به بالا مناسب است؛ فیلمهای گرافیکی و پروندههای اعدام باید برای پایههای آخر دبیرستان و دانشگاه، همیشه با هشدار و یک تکلیف جایگزین، در نظر گرفته شود.
آیا میتوانم از این مطالب در کلاس درس خود استفاده کنم؟
بله. تمام محتوا تحت مجوز Creative Commons Attribution 4.0 منتشر شده است، بنابراین میتوان آن را با ذکر منبع iranholocaust.org برای اهداف آموزشی کپی، چاپ، ترجمه و اقتباس کرد.
با دانشآموزانی که در ایران خانواده دارند چگونه برخورد کنم؟
هرگز از آنها نخواهید اطلاعات شخصی فاش کنند، از دانشآموزان نخواهید با نام خود دربارهٔ این موضوع پست بگذارند و آگاه باشید که با بستگان داخل ایران به خاطر مطالب منتشر شده در خارج از کشور برخورد شده است.



